Partij van de Arbeid (Nederland)

Uit Wikikids
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Partij van de Arbeid (PvdA)

PvdA logo (2018–present).svg

Oprichting 9 februari 1946
Opheffing
Actief in Vlag van Nederland Nederland
Richting Centrumlinks
Stroming Sociaaldemocratie
Progressivisme
Europeanisme
Presidentskandidaat
President
Vicepresidentskandidaat
Vicepresident
Oprichter(s)
Partijleider Lilianne Ploumen (voorgedragen)
Partijvoorzitter Hans Spekman
Secretaris-generaal
Fractievoorzitters
- Eerste Kamer Mei Li Vos
- Tweede Kamer Lilianne Ploumen
- Europees Parlement Paul Tang
- Provinciale Staten
- Gemeenteraden
- Burgemeesters
- Commissarissen van de Koning
Zetels
- Eerste Kamer
6 van de 75
- Tweede Kamer
9 van de 150
- Europees Parlement
6 van de 29
- Provinciale Staten
53 van de 570
- Gemeenteraden
549 van de 7.640
- Burgemeesters
72 van de 355
- Commissarissen van de Koning
3 van de 12
Overig
Wetenschappelijk bureau Wiardi Beckmanstichting
Jongerenorganisatie Jonge Socialisten in de PvdA
Studentenorganisatie
Vrouwenbeweging Rooie Vrouwen in de PvdA
Lhbt-vleugel
Europese fractie Progressieve Alliantie van Socialisten en Democraten
Internationale organisatie Progressieve Alliantie
Voorgaande partij(en)
Opvolgende partij(en)
Fusie van Christelijk-Democratische Unie
Sociaal-Democratische Arbeiderspartij
Vrijzinnig Democratische Bond
Afsplitsing van
Portaal Portal.svg Politiek

De Partij van de Arbeid, afgekort PvdA, is een sociaaldemocratische politieke partij in Nederland. Van 9 december 2016 tot en met 13 januari 2020 was Lodewijk Asscher de lijsttrekker. Vanwege zijn rol bij de toeslagenaffaire trok Asscher zijn kandidatuur op 14 januari in. Op 18 januari 2020 heeft het PvdA-bestuur Lilianne Ploumen voorgedragen als lijsttrekker van de partij. Indien er zich geen tegenkandidaten melden, zal haar lijsttrekkerschap op 23 januari bekrachtigd worden bij het vaststellen van de lijst.

Als sociaaldemocratische partij wijst de PvdA het kapitalisme niet af, maar vindt ze wel dat de overheid moet ingrijpen in de economie om de welvaart eerlijk te verdelen.

Geschiedenis

Oprichting en Drees

De Partij van de Arbeid is opgericht op 9 februari 1946. Toen werden drie partijen samengevoegd tot één partij, namelijk de [[Sociaal-Democratische Arbeiderspartij (SDAP), de Vrijzinnig-Democratische Bond (VDB) en de Christelijk-Democratische Unie (CDU). De fusiepartij deed voor het eerst in 1946 mee aan de Tweede Kamerverkiezingen. Sommige leden van de VDB vonden de PvdA te links en vormden een aantal maanden voor de verkiezingen het Comité-Oud, dat in 1948 samen met de conservatief-liberale Partij van de Vrijheid (PvdV) opging in de VVD.

De PvdA wilde een zogenoemde doorbraakpartij zijn. Dit was bedacht tijdens de Tweede Wereldoorlog. Toen vochten de liberalen, de sociaaldemocraten en de christendemocraten tegen de Duitse bezetters. Hoewel de drie groepen allerlei andere standpunten hadden, moesten ze geen strijd tegen elkaar voeren; in tegenstelling tot de oude SDAP richtte de nieuwe PvdA zich openlijk niet alleen op arbeiders, maar wilde ze alle lagen van de samenleving aan te spreken met haar pamfletten en verkiezingsaffiches: de partij vormde zich om tot een volkspartij. Tegenwoordig lijkt het willen aanspreken van zoveel mogelijk kiezers misschien normaal, maar het is belangrijk om te bedenken dat Nederland toen nog sterk verzuild was.


Tussen 1946 en 1958 zat de PvdA in het kabinet. In 1948 werd zelfs een PvdA-politicus minister-president van Nederland. Dit was Willem Drees. Samen met zijn kabinet zorgde hij voor een aantal sociale wetten, zoals het pensioen. Na 1958 was Drees geen minister-president meer en zat de PvdA niet meer in het kabinet. Dit zou tot 1965 duren. In deze tijd verloor de PvdA veel kiezers. In 1965 zat de PvdA weer in een kabinet, namelijk in het Kabinet-Cals.

1965-2002

Wouter Bos, Job Cohen en Wim Kok naast elkaar

Na 1965 kwam er een beweging in de partij met de naam Nieuw Links. Nieuw Links probeerde de plannen van de PvdA te wijzigen. Vrouwen en jongeren kregen meer te zeggen in de partij. Ook werd er meer gesproken over onder andere het milieu en ontwikkelingslanden. Door de nieuwe dingen in de partij, gingen een aantal leden weg. Zij begonnen de partij DS'70. Vanaf 1970 ging de PvdA samenwerken met Democraten 66 en de Politieke Partij Radikalen. Samen gingen ze een samenwerking beginnen, Keerpunt'72. Keerpunt'72 kwam samen met de Anti-Revolutionaire Partij en de Katholieke Volkspartij in het kabinet (Den Uyl). In 1977 zat de PvdA niet meer in het kabinet. Wel had de partij 10 zetels gewonnen in de Tweede Kamer. Tijdens de verkiezingen voor de Tweede Kamer in 1981 kwam de PvdA weer in het kabinet terecht (Van Agt II). Toch bestond dit kabinet maar kort. In 1989 zat de PvdA namelijk niet meer in het kabinet. Ondertussen werd Wim Kok de nieuwe partijleider van de PvdA.

Na de verkiezingen voor de Tweede Kamer van 1989 zat de PvdA weer in het kabinet (Lubbers III). In de zomer van 1991 wilde het kabinet de wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering (WAO) aanpassen. Dit leidde tot een crisis in het kabinet. Marjanne Sint stapte toen op als voorzitter van de partij. Na de Tweede Kamerverkiezingen van 1994 verloor de partij zetels, maar het werd wel de grootste partij. Samen met de VVD en D66 ging de PvdA een kabinet vormen (Kok I) en later wam er ook nog een tweede kabinet (Kok II). In deze tijd kwamen er wetten die het homohuwelijk en euthanasie legaal maakten. Vanaf toen waren ze niet meer verboden.

Sinds 2002

Lodewijk Asscher werd partijleider in 2016 als opvolger van Diederik Samsom

De PvdA was nog de grootste partij en een half jaar voor de Tweede Kamerverkiezingen leek dit zo te blijven. Maar in dit half jaar werd Pim Fortuyn in een korte tijd erg populair. Hierdoor verloor de partij erg veel zetels, nog nooit had de partij zoveel zetels verloren. Wim Kok moest opgevolgd worden als partijleider. Hij wilde dat Ad Melkert de nieuwe partijleider werd, maar deze stapte op vanwege het grote verlies van de partij. In november 2002 werd Wouter Bos de nieuwe partijleider van de PvdA. Hij werd gekozen door de leden van de partij. In 2003 waren er weer nieuwe verkiezingen, omdat het kabinet was gevallen. De PvdA wist de op één-na-grootste partij te worden. De PvdA en het CDA onderhandelde om een kabinet te gaan vormen, het CDA was namelijk de winnaar van de verkiezingen. Dit was geen succes en de PvdA zat nu niet in het kabinet.

In 2006 waren er opnieuw verkiezingen. De PvdA verloor hierbij zetels, maar mocht wel het kabinet (Balkenende IV) in samen met het CDA en de ChistenUnie. In 2010 viel dit kabinet uiteindelijk weer. Tijdens de verkiezingen van de Tweede Kamer in 2010 werd de VVD de winnaar en behaalde de PvdA 30 zetels. De VVD en CDA gingen samenwerken en vormde een kabinet (Rutte I). Toch hadden ze niet genoeg zetels en daarom hielp de PVV hen. Zo hadden ze net genoeg zetels. De PvdA zat weer niet in het kabinet. Wouter Bos was inmiddels afgetreden als partijleider en Job Cohen werd de nieuwe partijleider. Uiteindelijk viel dit kabinet ook. Door een mislukt overleg in het Catshuis stapte de PVV uit het kabinet. Hiermee werd het kabinet een minderheidskabinet. Kort daarna, in 2012, viel het kabinet en waren er weer nieuwe verkiezingen. De VVD won de verkiezingen weer en vormde met de PvdA een kabinet (Rutte II). Tegenwoordig bestaat dit kabinet nog steeds. In 2012 stapte Job Cohen op als partijleider en Diederik Samsom werd de nieuwe. Een aantal ministers en staatssecretarissen en de vice-premier in het kabinet komen van de PvdA. Op 13 november 2014 stapten twee Tweede Kamerleden uit de partij. Dit waren Tunahan Kuzu en Selçuk Öztürk. Zij zijn hun eigen fractie begonnen en zijn bezig met een eigen partij. Toch heeft het kabinet en de partij nog genoeg leden.

Op 9 december 2016 werd bekend gemaakt dat Lodewijk Asscher de opvolger wordt van Diederik Samsom als lijsttrekker. Bij de strijd om lijsttrekkerschap verloor Samsom van Lodewijk Asscher met 54,5 tegen 45,5 procent van de stemmen. De PvdA kreeg te maken met een enorme nederlaag tijdens de Tweede Kamerverkiezingen 2017. De partij ging van 38 naar slechts 9 zetels. Dit is de grootste verkiezingsnederlaag van een politieke partij in de Nederlandse geschiedenis. Van het verlies profiteerden onder meer GroenLinks, D66, DENK, 50PLUS en de PvdD. Van tegenhanger van het vrij rechtste kabinet vormen de PvdA, GroenLinks en SP een links tegenblok. De PvdA werkt vooral veel samen met GroenLinks, aangezien de partijen vrij veel overeenkomsten hebben qua standpunten. Hierdoor wordt ook gesproken over een mogelijke fusie. Bij de verkiezingen voor het Europees Parlement werd de PvdA met negen zetels de grootste partij namens Nederland. Dit is opmerking, aangezien sociaaldemocratische partijen in andere EU-lidstaten het veel slechter doen. Mede Frans Timmermans, die zich kandidaat stelde voor het voorzitterschap voor de Europese Commissie, zou voor deze overwinning hebben gezorgd.

Standpunten

Een aantal standpunten uit het verkiezingsprogramma van de PvdA:

  1. Leraren en politieagenten moeten meer geld krijgen.
  2. Als je je huis verbouwd of goed isoleert, mag je dit bij de Belastingdienst aangeven. Zo betaal je minder belasting.
  3. Er moeten minder bonussen worden uitgedeeld.
  4. Er moeten hogere boetes komen voor mensen die zich misdragen in het openbaar vervoer.
  5. Om de werkloosheid onder jongeren aan te pakken moeten stageplekken geregeld worden en moeten jongeren langer naar school gaan.
  6. De zorg moet per buurt worden georganiseerd en elke wijk moet zijn eigen verpleegkundigen krijgen.
  7. Als je in een heel duur huis woont, mag dit niet aangeven bij de belastingdienst. Zo betaal je niet minder belasting.
  8. Als je langdurig ziek wordt, betaalt een werkgever je loon een jaar lang door.

De partij

Organisaties

Job Cohen en andere delen rode rozen uit, het symbool van het PvdA.

De PvdA heeft ook een aantal organisaties. Als eerste is er de Rooie Vrouwen in de PvdA. Dit is een organisatie speciaal voor vrouwen en bestaat sinds 1995. De partij wil zo dat meer vrouwen actief worden in de PvdA. Ook heeft de PvdA een organisatie speciaal voor jongeren. Dit is de Jonge Socialisten in de PvdA. Voor ouderen is er ook een organisatie, namelijk Landelijke Adviesgroep Ouderen. De partij heeft ook een tijdschrift speciaal voor zijn leden, dit heet Rood. Ook geeft de PvdA het blad Socialisme & Democratie uit. De PvdA heeft ook een wetenschappelijk bureau, de Wiardi Beckman Stichting. Dit bureau houdt zich bezig met de politieke richting sociaaldemocratie en wetenschap. Ook is de WBS Werkplaats onderdeel van de PvdA. Deze richt zich op ideeën over verschillende onderwerpen in de politiek.

De PvdA is ook één van de oprichters van het Nederlands Instituut voor Meerpartijendemocratie. Deze organisatie steunt de ontwikkeling van democratie in landen zonder democratie of waar de democratie nog niet sterk genoeg is. Voorbeelden hiervan zijn Mali, Egypte en Indonesië.

In de Europese Unie

Het aantal leden van de PvdA per jaar

De PvdA is vertegenwoordigt in het Europees Parlement en hoort bij de Progressieve Alliantie van Socialisten en Democraten. Deze alliantie bestaat uit sociaaldemocratische partijen uit verschillende Europese lidstaten met (enigszins) dezelfde standpunten, die samenwerken. Onder meer de Vlaamse Socialistische Partij Anders en de Duitse Sozialdemokratische Partei Deutschlands behoren tot deze fractie. Van de 26 Nederlandse zetels heeft de PvdA er 6 in handen. Hiermee is de PvdA de Nederlandse Partij in het Europees Parlement. Overigens is de Nederlandse Eurocommissaris Frans Timmermans ook lid van de PvdA.

De partij zet zich onder meer in de EU voor het milieu, werkgelegenheid en gelijke rechten. De partij wil belastingontwijking aanpakken en wil ook een Europese aanpak voor de grote bonussen die bankiers krijgen. Qua migratie en asiel wil de PvdA (naar eigen zeggen) een humaan beleid voeren. De partij wil dat alle lidstaten meedoen aan het opvangen van vluchtelingen. Ook wil het een Europees minimumloon dat geld voor alle werknemers in de Europese Unie. De partij is voor toekomstige uitbreiding van de Europese Unie, mits de landen aan de voorwaarden voldoen. Ook wil het de democratie en mensenrechten beschermen. De EU moet ingrijpen als deze overtreden worden.

Cijfers en leden

In 2014 had de PvdA 52.317 leden. In de jaren hiervoor is het aantal leden afgenomen. In de Tweede Kamer heeft de partij 36 van de 150 zetels. In de Eerste Kamer zijn dit 14 van de 75 zetels. In het Europees Parlement heeft de PvdA 3 zetels van de 26 zetels die Nederland heeft. Van de mensen met een laag inkomen stemt 33% op de PvdA. Van de mensen met een gemiddeld inkomen stemt 35% op de PvdA en van de mensen met een hoog inkomen stemt 32% op de PvdA. In de grote steden stemmen meer mensen op de PvdA, ook is dit zo in middelgrote steden (als Nijmegen). Ook in Drenthe, Groningen en Friesland stemmen er veel mensen op de PvdA. In Amsterdam stemmen de meeste mensen op deze partij. In Noord-Brabant en Limburg stemmen de minste mensen op de partij.

Externe links


Afkomstig van Wikikids , de interactieve Nederlandstalige Internet-encyclopedie voor en door kinderen. "https://wikikids.nl/index.php?title=Partij_van_de_Arbeid_(Nederland)&oldid=643787"