Help mee! Maak een account en maak WikiKids beter!

Kabinet-Kok I

Uit Wikikids
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Kok I

← Lubbers III

Kok II

ZetelsKokI.svg
Land Vlag van Nederland Nederland
Gekozen bij de Tweede Kamerverkiezingen 1994
Begin termijn 22 augustus 1994
Demissionair 6 mei 1998
Einde termijn 3 augustus 1998
Kabinet
Kabinet Kok I
Partijen PvdA, VVD & D66
Premier Wim Kok
Partij van de Arbeid
Vicepremier(s) Hans Dijkstal (VVD)
Hans van Mierlo (D66)
Richting Centrum
Signatuur Sociaaldemocratisch-liberaal
Paars
Parlement
Parlement Tweede Kamer
Coalitie PvdA, VVD & D66
(92 van de 150 zetels)
Oppositieleider Elco Brinkman
Christen-Democratisch Appèl
Portaal Portal.svg Politiek

Kabinet-Kok I, ook wel Paars I genoemd, was een Nederlands kabinet dat van 22 augustus 1994 tot aan 6 mei 1998 Nederland regeerde. Het kabinet bestond uit de politieke partijen PvdA, VVD en D66 en het ontstond na de Tweede Kamerverkiezingen 1994. Kok I had een grote meerderheid in zowel de Tweede als Eerste Kamer. Het was het eerste kabinet sinds 1918 zonder een christelijke partij. Ook was het tot aan 2017 het laatste kabinet dat zijn volledige regeringsperiode afmaakte.

Onder het kabinet-Kok I veranderden een aantal dingen in Nederland. Zo werden verschillende overheidstaken aan het bedrijfsleven gegeven (privatisering), werd de sociale zekerheid geherstructureerd en werden plannen gemaakt om euthanasie en het homohuwelijk legaal te maken. Ook kreeg het kabinet te maken met een stroom van vluchtelingen uit Joegoslavië, de val van Srebrenica en het begin van de Europese Unie en euro.

Verloop

Formatie

Kabinet-Kok I was vrij bijzonder, omdat het het eerste kabinet sinds 1918 (Kabinet-Cort van der Linden) was zonder een christelijke partij. Normaal was het Christen-Democratisch Appèl (CDA), en haar voorgangers, een belangrijke speler in de politiek. De partij zat vaak in de regering om een kabinet aan een meerderheid te helpen. Na de Tweede Kamerverkiezingen van 1994 verloor het CDA 20 zetels. De Partij van de Arbeid (PvdA) was de grote winnaar en was bereid om samen met Democraten 66 (D66) en de Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD) te regeren. Herman Tjeenk Willink kreeg van de koningin de taak om een kabinet te vormen. Hij stelde drie formateurs aan; elk één van de elke partij. Zij onderhandelden haast een maand lang, zonder resultaat. VVD-leider Frits Bolkestein had zich namelijk teruggetrokken.

De PvdA was met het CDA gaan praten, maar alle vier de grote partijen hadden een andere voorkeur. Herman Tjeenk Willink schreef uiteindelijk een voorstel, maar dit werd geen succes. Uiteindelijk werd Wim Kok aangesteld als informateur. Aanvankelijk zouden alle vier de partijen in een kabinet zitten. Het kabinet zou anders te groot worden en daarom zette Kok het CDA buitenspel. In augustus 1994 werd dit vastgelegd.

Beleid

  • Op economisch vlak kreeg Nederland te maken met een enorme groei. Hierdoor werden veel regels versoepeld, zodat bijvoorbeeld winkels ruimere openingstijden kregen. De lastenverlichting voor het bedrijfsleven zorgde ervoor dat de burgers hiervan profiteerden.
  • Het overheidstekort werd aangepakt door onder meer te bezuinigen op studiefinanciering, het hoger onderwijs en de arbeidsvoorwaarden van ambtenaren. Ook werd er in de sociale zekerheid bezuinigt op de kinderbijslag en werd de ziektewet betaalt door bedrijven. Uitkeringen voor arbeidsongeschiktheid gingen verschillen per bedrijfstak en er kwam een aparte wet voor gehandicapte jongeren; de Wajong.
  • Om werklozen aan werk te helpen werden zogeheten melkertbanen geïntroduceerd. Zo konden zij werkervaring op doen, waardoor ze sneller een baan zouden vinden.
  • Het asielbeleid loopt uit de hand door de oorlog in Joegoslavië en de val van het communisme. In 1994 zijn er in Nederland 50.000 asielzoekers. In 1996 werd de chaos duidelijk toen er in Ermelo een noodvluchtelingenkamp opgezet moest worden.
  • Een stelsel van donorverklaringen wordt ingesteld, waarmee burgers van 18 jaar of ouder gevraagd worden om organen of weefsel te doneren.
  • Euthanasie werd versoepeld en er kwam een speciale commissie om individuele gevallen te beoordelen.
  • De voorbereiding naar een gemeenschappelijk munt in Europa, de euro, worden gemaakt. Ook krijgt het Europees Parlement meer bevoegdheden en wordt er steeds nauwer samengewerkt.
  • Een speciale commissie begon met het toetsen of het homohuwelijk volgens de Nederlandse grondwet mogelijk was. De voorbereidingen voor het openstellen van het huwelijk werden uitgevoerd, maar de wet zou er pas een kabinet later komen. Het geregistreerd partnerschap werd alvast wel opengesteld.
  • Milieucriminaliteit werd harder aangepakt.

Leden van het kabinet

Ambtsbekleders Ministers / Ministerie Termijn Partij
W. (Wim) Kok W. (Wim) Kok
(1938–2018)
Minister-president /
Minister
Algemene Zaken 22 augustus 1994 –
22 juli 2002
PvdA
H.F. (Hans) Dijkstal H.F. (Hans) Dijkstal
(1943–2010)
Vicepremier /
Minister
Binnenlandse Zaken 22 augustus 1994 –
3 augustus 1998
VVD
H.A.F.M.O. (Hans) van Mierlo mr.
H.A.F.M.O. (Hans) van Mierlo

(1931–2010)
Vicepremier /
Minister
Buitenlandse Zaken 22 augustus 1994 –
3 augustus 1998
D66
G. (Gerrit) Zalm drs.
G. (Gerrit) Zalm

(1952)
Minister Financiën 22 augustus 1994 –
22 juli 2002
VVD
W. (Winnie) Sorgdrager mr.
W. (Winnie) Sorgdrager

(1948)
Minister Justitie 22 augustus 1994 –
3 augustus 1998
D66
G.J. (Hans) Wijers dr.
G.J. (Hans) Wijers

(1951)
Minister Economische Zaken 22 augustus 1994 –
3 augustus 1998
D66
J.J.C. (Joris) Voorhoeve dr.ir.
J.J.C. (Joris) Voorhoeve

(1945)
Minister Defensie 22 augustus 1994 –
3 augustus 1998
VVD
Minister Nederlands-Antilliaanse
en Arubaanse Zaken
E. (Els) Borst dr.
E. (Els) Borst

(1932–2014)
Minister Volksgezondheid,
Welzijn en Sport
22 augustus 1994 –
22 juli 2002
D66
A.P.W. (Ad) Melkert drs.
A.P.W. (Ad) Melkert

(1956)
Minister Sociale Zaken en
Werkgelegenheid
22 augustus 1994 –
3 augustus 1998
PvdA
J.M.M. (Jo) Ritzen dr.ir.
J.M.M. (Jo) Ritzen

(1945)
Minister Onderwijs, Cultuur
en Wetenschap
7 november 1989 –
3 augustus 1998
PvdA
A. (Annemarie) Jorritsma A. (Annemarie) Jorritsma
(1950)
Minister Verkeer en Waterstaat 22 augustus 1994 –
3 augustus 1998
VVD
J.J. (Jozias) van Aartsen J.J. (Jozias) van Aartsen
(1947)
Minister Landbouw, Natuurbeheer
en Visserij
22 augustus 1994 –
3 augustus 1998
VVD
M. (Margreeth) de Boer M. (Margreeth) de Boer
(1939)
Minister Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer
22 augustus 1994 –
3 augustus 1998
PvdA
Ambtsbekleder Minister / Portefeuille / Ministerie Termijn Partij
J.P. (Jan) Pronk drs.
J.P. (Jan) Pronk

(1940)
Minister Ontwikkelingssamenwerking

(Buitenlandse Zaken)
7 november 1989 –
3 augustus 1998
PvdA
Ambtsbekleders Staatssecretarissen / Portefeuille / Ministerie Termijn Partij
A.G.M. (Tonny) van
de Vondervoort

(1950)
Staatssecretaris • Agglomeratie Zaken
• Rijksdienst
• Gemeentelijke Herindeling

(Binnenlandse Zaken)
22 augustus 1994 –
3 augustus 1998
PvdA
J. (Jacob) Kohnstamm mr.
J. (Jacob) Kohnstamm

(1949)
• Grote Stedenbeleid
• Informatievoorzieningsbeleid
• Rampenbestrijding
• Hulpverlening

(Binnenlandse Zaken)
22 augustus 1994 –
3 augustus 1998
D66
Michiel Patijn.jpg mr.
M. (Michiel) Patijn

(1942)
Staatssecretaris Europese Zaken

(Buitenlandse Zaken)
22 augustus 1994 –
3 augustus 1998
VVD
W.A.F.G. (Willem) Vermeend mr.dr.
W.A.F.G. (Willem) Vermeend

(1948)
Staatssecretaris • Fiscale Zaken
• Belastingdienst
• Agglomeratie Zaken
• Staatsloterij
• Muntwezen

(Financiën)
22 augustus 1994 –
24 maart 2000
PvdA
E.M.A. (Elizabeth) Schmitz mr.
E.M.A. (Elizabeth) Schmitz

(1938)
Staatssecretaris • Integratie
• Immigratie
• Asielzaken
• Vreemdelingenzaken
• Rechtsbescherming
• Personen- en Familierecht
• Kansspelen
• Jeugdbescherming

(Justitie)
22 augustus 1994 –
3 augustus 1998
PvdA
A. (Anneke) van Dok-van Weele A. (Anneke) van
Dok-van Weele

(1947)
Staatssecretaris • Internationale Handel
• Exportbevordering
• Midden- en Kleinbedrijf
• Regionale Industrialisatie
• Consumentenbeleid
• Toerisme

(Economische Zaken)
22 augustus 1994 –
3 augustus 1998
PvdA
J.Ch. (Jan) Gmelich Meijling drs.
J.Ch. (Jan) Gmelich Meijling

(1936–2012)
Staatssecretaris • Materieelvoorzieningen
• Personeelsbeleid
• Herstructurering Krijgsmacht

(Defensie)
22 augustus 1994 –
3 augustus 1998
VVD
E.G. (Erica) Terpstra E.G. (Erica) Terpstra
(1943)
Staatssecretaris • Welzijnsbeleid
• Jeugdbeleid
• Ouderenbeleid
• Gehandicaptenbeleid
• Minderhedenbeleid
• Voedselkwaliteit
• Sport

(Volksgezondheid,
Welzijn en Sport
)
22 augustus 1994 –
3 augustus 1998
VVD
R.L.O. (Robin) Linschoten R.L.O. (Robin) Linschoten
(1956)
Staatssecretaris • Sociale Zekerheid
• Arbeidsomstandigheden
• Armoedebeleid
• Bijstandszaken

(Sociale Zaken en
Werkgelegenheid
)
22 augustus 1994 –
28 juni 1996
(afgetreden)
VVD
F.H.G. (Frank) de Grave mr.
F.H.G. (Frank) de Grave

(1955)
2 juli 1996 –
3 augustus 1998
VVD
T. (Tineke) Netelenbos T. (Tineke) Netelenbos
(1944)
Staatssecretaris • Basisonderwijs
• Algemeen Voortgezet Onderwijs
• Speciaal Onderwijs

(Onderwijs, Cultuur
en Wetenschap
)
22 augustus 1994 –
3 augustus 1998
PvdA
A. (Aad) Nuis drs.
A. (Aad) Nuis

(1933–2007)
• Cultuurbeleid
• Kunstbeleid
• Mediabeleid
• Stelselherziening Hoger
Onderwijs
• Wetenschapsbeleid

(Onderwijs, Cultuur
en Wetenschap
)
22 augustus 1994 –
3 augustus 1998
D66
D.K.J. (Dick) Tommel dr.
D.K.J. (Dick) Tommel

(1942)
Staatssecretaris • Volkshuisvesting
• Milieuzaken

(Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer
)
22 augustus 1994 –
3 augustus 1998
D66


Afkomstig van Wikikids , de interactieve Nederlandstalige Internet-encyclopedie voor en door kinderen. "https://wikikids.nl/index.php?title=Kabinet-Kok_I&oldid=649812"