Willem I der Nederlanden

Uit Wikikids
Ga naar: navigatie, zoeken
Koning Willem I met zijn koningsmantel

Willem Frederik van Oranje-Nassau of Willem I Frederik (geboren te Den Haag op 24 augustus 1772 – gestorven te Berlijn op 12 december 1843) was de eerste koning der Nederlanden uit het huis Oranje-Nassau. Willem I was niet de eerste koning van Nederland, dit was namelijk Lodewijk Napoleon Bonaparte toen Nederland bekendstond als het Koninkrijk Holland. Willem I wordt gezien als de eerste "echte" koning der Nederlanden, aangezien hij een Nederlander was en Bonaparte een Fransman.

In 1795 werd hij Prins van Oranje, een titel voor de opvolger van de Nederlandse koning (toen nog stadhouder). Dit bleef hij tot 1815. Tussen 1803 en 1806 was hij de eerste en laatste vorst van Vorstendom Nassau-Oranje-Fulda. In 1813 werd hij soeverein vorst der Nederlanden. Later werd in 1815 werd dit omgevormd naar koning der Nederlanden. Daarnaast was Willem I de laatste hertog en de eerste groothertog van Luxemburg. Ook was hij de eerste hertog van Limburg.

Willem I was de man die van Nederland een welvarend land maakte na de Franse Tijd. Ook was hij de man die een aantal Nederlandse tradities rond kroningen bedacht.

Jeugd en Huwelijk

Willem I met zijn broer Frederik.

Willem Frederik werd in 1772 geboren in Den Haag. Hij was de zoon van de stadhouder Willem V en prinses Wilhelmina van Pruisen. Na de dood van Willem V stond Willem Frederik bekend als Willem VI. In 1791 trouwde hij met zijn nicht Wilhelmina van Pruisen. Samen kregen ze vier kinderen:

Vorst van Nassau

Willem I streed in 1793 tegen de Fransen in het noorden van Frankrijk en in de zuidelijke Nederlanden. Op het eerste gezicht leken de Fransen terug gedrongen te zijn, maar ze kwamen weer terug. In 1795 stond hij aan het hoofd van het staatsleger tegen de Fransen, als erfprins. Toen de Fransen uiteindelijk kwamen vluchtte hij naar Engeland met zijn vader. In 1799 overleed zijn broer Frederik. Hij streed voor Oostenrijk tegen Napoleon als Generaal.

Willem probeerde in 1799 samen met Engeland en Rusland vanuit Noord-Holland het stadhouderlijk gezag te herstellen. Helaas mislukte dit plan. Op 10 oktober 1799 verdwenen de Engelse en Russische troepen, een week nadat er een bestand was ondertekend in Alkmaar. Zijn vader wist dat de Oranjes geen politieke rol meer hadden. Ze verloren hun bezittingen in de Nederlanden. Hiervoor kregen ze wel weer andere bezittingen voor terug. Al deze bezittingen vormden samen vorstendom Nassau-Oranje-Fulda.

In 1801 probeerde Willem I een consul de worden over de Nederlanden. Hij sprak daarom Napoleon in Parijs. In de eerste instantie werd hij afgewezen. Hij werd later wel consul van een Duits gebied. Dit was een ander gebied dan dat hij ooit bezat. Op 23 mei 1802 sloten Frankrijk en Pruisen een verdrag waarin staat dat Fulda en een paar andere gebieden eigendom waren van de prins.

Na de dood van Willems vader werd hij vorst van Nassau. De landen zou Willem I niet in bezit nemen. daarom werd de Rijnbond bedacht. Willem I was tijden niet in Fulda geweest. In de wet werd een nieuw artikel opgesteld: artikel 24. Hierin stond dat de Heerlijkheid Weingarten bij het Koninkrijk Württemberg werd gevoegd en dat een aantal graafschappen bij Nassau werden toegevoegd. Zo bleven drie plaatsen over, Corvery, Fulda, Dortmund. Na de val van het Heilige Roomse Rijk werd Willem I vorst van deze landen. In 1806 besloot Pruisen de oorlog met Frankrijk te verklaren. Willem I koos uiteindelijk voor zijn familie en liep over naar het leger tegen Napoleon.

In 1813 vond de Slag bij Leipzig plaats. Dit was een tegenslag voor Napoleon Bonaparte. De Rijnbond stortte zo wat in één. Veel gebieden werden tijdelijk bestuurd door Rusland, Oostenrijk en Pruisen. Later kregen deze kleine landjes hun vorsten weer terug. Willem I wist ook een aantal landjes te verzamelen. In 1815 gaf hij deze tijdens een verdrag aan Pruisen. In ruil hiervoor kreeg hij Luxemburg, wat dichterbij zijn eigen land lag.

Koning der Nederlanden

Willem I komt aan in Amsterdam op 2 december 1813.

Willem I werd koning van de Nederlanden. Na 18 jaar zette hij weer een voet op Nederlandse Bodem in 1813. Hij was uitgeroepen tot Soevereine vorst in de regering van de Nederlanden. Dit kreeg hij te horen in een brief die afkomstig was van het Driemanschap van 1813. De brief was ondertekend door Gijsbert Karel van Hogedorp, Frans Adam van der Duyn van Maasdam en Leopold van Limburg Stirum. Willem aanvaarde de uitnodiging en kwam in het zeilschip de Fregat aan land in Scheveningen.

Napoleon keerde in 1815 terug. Bij het Congres van Wenen werd gezegd dat de Oostenrijkse Nederlanden nu bij de andere Nederlanden hoorden. Pruisen en Engeland hoopten dat dit een goede noordgrens zou zijn. Op 16 maart 1815 nam Willem I de titel Koning der Nederlanden aan. Omdat hij zijn eigendommen was verloren kreeg hij van Engeland België en het privébezit Luxemburg. Na de Belgische Revolutie werd het besturen van Luxemburg steeds lastiger. Daarom kreeg hij de provincie Limburg. Willem I werd ingehuldigd in de Nieuwe kerk te Amsterdam. Zo ontstond het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden. Er werd ook een nieuwe grondwet opgesteld. Dit hielt in dat Zuiden verplicht mee moest gaan met het Noorden.

De inhuldiging van Willem I in de Amsterdamse Nieuwe Kerk.

De regering zou om het jaar in een andere stad regeren. Het ene jaar in Brussel, het andere jaar in Den Haag. Er werd in Brussel een nieuwe paleis gebouwd: het Koninklijk paleis van Brussel. Ook de paleizen Paleis Noordeinde, Paleis op de Dam, Huis ten Bosch, Kasteel van Laken en Paleis Het Loo mocht hij gebruiken als paleis. Paleis Soestdijk en Kasteel Tervuren mocht hij gebruiken als buitenverblijf. In de paleizen werd meestal Frans gesproken en wetten werden aangekondigd in het Frans en Nederlands.

Willem I was een absoluut monarch. In zijn eentje had hij veel macht. Willem I ging geld in de industrie in het zuiden stoppen. Zo richtte hij de Generale Maatschappij van België op. In 1824 richtte hij de Nederlandsche Handel-Maatschappij. Willem I liet kanalen graven en nieuwe straten aanleggen. Willem I steunde William Cockerill om de grootste stoomfabriek in Europa te bouwen. Willem I was de eerste heerser van Europa die onderdeel was van het kapitalisme. Hij probeerde zijn inkomsten te vergroten, terwijl de arbeiders het steeds slechter hadden. Willem I stelde ook het Metriek stelsel in, zodat er voor bijvoorbeeld lengtes de meter kwam. Ook wilde Willem I de Nederlanden hervormen, dit ging niet altijd even goed.

Belgische Revolutie

De Belgische Revolutie in Brussel
Arrow.gif Lees ook Belgische Revolutie voor meer informatie hierover

In België werd Nederlands de officiële taal, maar veel inwoners daar spraken Frans. Ook waren veel mensen in België Rooms-Katholiek, terwijl de koning protestants was. Het was een gespannen situatie, ook omdat Frankrijk een onafhankelijk België wilde. Op 25 februari 1830 werd de opera De Stomme van Portici opgevoerd in een operagebouw in Brussel. Na deze opera brak de Belgische Revolutie uit. Willem I stuurde soldaten naar Brussel, om de orde te herstellen. Hij stuurde ook zijn twee zonen mee. Zo begon de Tiendaagse Veldtocht. Willem I vocht zelf niet mee in de veldtocht, maar zat in Paleis Het Loo. De Tiendaagse Veldtocht werd gewonnen door de Belgen, gesteund door de Fransen. Willem I had de veldtocht verloren, maar wilde geen vrede. België werd een zelfstandig koninkrijk, met Leopold I als vorst. Pas na negen jaar, in 1839, herkende Willem I pas België als land.

Abdicatie

Willem I een paar dagen voor zijn dood.

Na de Belgische afscheiding kreeg Willem I steeds minder macht. Dit was een van de redenen waarom hij wilde stoppen. Op 7 oktober 1840 deed hij troonsafstand. Zijn zoon ging nu regeren onder de naam Willem II. In 1841 trouwde hij met Henriëtte d'Oultremont de Wégimont. Hierna verhuisde Willem I naar Berlijn en ging wonen in zijn paleis daar aan de straat Unter den Linden. Op 12 december 1843 overleed Willem I in Berlijn. Hij werd 71 jaar oud. Een jaar later werd zijn lichaam gebracht naar de koninklijke grafkelder in Delft.

Externe links

 
Koningen van Koninkrijk Holland en het (Verenigd) Koninkrijk der Nederlanden (inclusief regentessen)

Koninkrijk Holland: Lodewijk I · Lodewijk II · Hortense (regentes)
(Verenigd) Koninkrijk der Nederlanden: Willem I · Willem II · Willem III · Emma (regentes) · Wilhelmina · Juliana · Beatrix · Willem-Alexander

 
Groothertogen van Luxemburg

Willem I (1815-1840) · Willem II (1840-1849) · Willem III (1849-1890) · Adolf (1890-1905) · Willem IV (1905-1912) · Maria Adelheid (1912-1919) · Charlotte (1905-1964) · Jan (1964-2000) · Hendrik (2000-nu)

Afkomstig van Wikikids , de interactieve Nederlandstalige Internet-encyclopedie voor en door kinderen. "https://wikikids.nl/index.php?title=Willem_I_der_Nederlanden&oldid=423428"