Rellen in het Verenigd Koninkrijk in 2024
![]() |
Sinds 30 juli 2024 zijn er rellen gaande in het Verenigd Koninkrijk. De rellen worden georganiseerd (bedacht en op touw gezet) door rechts-extremisten, waaronder neonazi's en fascisten. Het gaat dan om de Britse Nationaalsocialistische Beweging, de Engelse Verdedigingsliga en het Patriottisch Alternatief.
De relschoppers voeren racistische aanvallen uit op Britse personen met een migratieachtergrond, immigranten en moslims. Dit wordt gedaan door middel van plunderingen, brandstichting, belaging en mishandeling. Ook worden politieagenten aangevallen die de rellen proberen te stoppen.
Achtergrond
De rellen zijn grotendeels door nepnieuws en rechts-extremistische propaganda veroorzaakt. Ook spelen vreemdelingenhaat en racisme een grote rol.
Op 29 juni 2024 vond er een grote steekpartij plaats waarbij 11 kinderen en 2 volwassenen werden aangevallen door de 17-jarige Axel Rudakubana, een Britse tiener met ouders uit Rwanda. Op sociale media verspreidden neonazi's en andere rechts-extremisten nepnieuws: zij beweerden dat de verdachte een islamitische achtergrond zou hebben en riep op tot rellen.
De rellen werden verder aangewakkerd door Nigel Farage, de leider van het rechts-populistische Reform UK. Volgens Farage zou de politie informatie achterhouden. Neil Basu, een oud-terrorisme-expert van de politie, bekritiseerde Farage vanwege het verspreiden van complottheorieën. Steve Rotheram (lid van regeringspartij Labour), de burgemeester van Liverpool, beschuldigde Farage ervan dat hij de rellen probeerde goed te praten. Farage vergeleek de rechts-extremisten namelijk met de Black Lives Matter-beweging en vond dat de politie (naar verhouding) te hard optrad tegen de relschoppers. Ook Priti Patel, lid van de Conservative Party (de grootste oppositiepartij), had kritiek op Farage.
Daarnaast speelde Elon Musk, de eigenaar van X, een rol bij het aanwakkeren van de protesten. Via X verspreidde hij de boodschap dat er een burgeroorlog in het Verenigd Koninkrijk aan zat te komen. Eerder had Musk Tommy Robinson, de leider van de extreemrechtse Engelse Verdedigingsliga, weer toegang tot X gegeven.
Verloop
De rellen begonnen op 30 juli 2024. Een menigte van rechts-extremisten verzamelde zich voor een moskee in Southport.
Vanwege nepnieuws en rechts-extremistische propaganda geloofden sommigen van hen dat de verdachte van de steekpartij een moslim was. De relschoppers bekogelden de moskee en vielen de politie aan, waarbij ook politieauto's in brand werden gestoken. Hierbij raakten vijftig politieagenten ernstig gewond.
In de dagen daarna vielen rechts-extremisten de politie, mensen met een migratieachtergrond en/of een niet-Westers uiterlijk en winkels van immigranten aan. De rellen hebben zich uitgebreid naar Londen, Manchester, Hartlepool, Aldershot, Sunderland, Liverpool, Leeds, Nottingham, Stoke-on-Trent, Leicester, Blackpool, Blackburn, Preston, Bristol, Hull, Belfast, Manvers, Bolton, Middlesbrough, Tamworth, Solihull, Weymouth, Lancaster, Sheffield, Birmingham, Plymouth en Darlington.
Tussen 30 juli 2024 en 6 augustus 2024 werden meer dan vierhonderd relschoppers gearresteerd. Op 2 augustus 2024 werd in Sunderland een politiebureau in brand gestoken en werden politieagenten aangevallen. Op 3 augustus 2024 raakten in Liverpool raakten extreemrechtse relschoppers en demonstranten slaags, waarbij rechts-extremisten een bibliotheek in brand staken. De demonstranten waren onder andere lid van antiracismebewegingen zoals Stand up to Racism (Nederlands: 'Sta op tegen racisme'), onder andere antifascisten en ook onder andere moslims.
Een dag later, op 4 augustus 2024, bestormden de relschoppers hotels waarin asielzoekers verbleven. Ze gooiden de ramen van de hotels in en stichtten er brand.
Op 5 augustus 2024 verspreidden rechts-extremistische organisaties de woonadressen van advocaten, immigratieorganisaties en hulpverleners (doxing). Nick Emmerson, de voorzitter van de Britse orde van advocaten, uitte hierover zijn zorgen bij de regering.
Reacties en gevolgen
Premier Keir Starmer heeft de rellen veroordeeld. Hij heeft aangekondigd meer politieagenten en oproerpolitie (vergelijkbaar met de Nederlandse Mobiele Eenheid of de Belgische Directie Openbare Veiligheid) in te zetten en de relschoppers zo snel mogelijk voor de rechter te krijgen. Verder veroordeelde Starmer de woorden van Musk en kondigde hij aan dat de aanklagers (vergelijkbaar met de Officier van justitie in Nederland of de Procureur des Konings in België) zware straffen zullen eisen.
Van de 400 gearresteerde relschoppers waren per 6 augustus 2024 minstens 24 voorgekomen bij de rechter. Dit gebeurde in sommige gevallen zelfs 's nachts. Dit is vergelijkbaar met het Nederlandse '(super)snelrecht', waarbij mensen zo snel mogelijk voor de rechter worden gedaagd. In België bestaat dat niet, omdat het Grondwettelijk Hof dat in 2002 verbood.
Niet alleen relschoppers, maar ook iemand die op sociale media de rellen aanwakkerde werd daarvoor veroordeeld.
Yvette Cooper, de minister van Binnenlandse Zaken, veroordeelde het geweld ook. Daarnaast onderzoeken zij en vicepremier Angela Raymer of de Engelse Verdedigingsliga kan worden aangemerkt als een terroristische organisatie, zodat de politie sneller kan ingrijpen. Neil Basu, oud-terrorisme-expert van de politie gaf aan de rellen een goed voorbeeld van binnenlands terrorisme te vinden.
Ten slotte houdt de politie rechts-extremistische organisaties in de gaten en wordt technologie ingezet om de gezichten van verdachten te herkennen en hen zo te kunnen arresteren.
Wereldwijd
Australië, India, Indonesië, Maleisië, Nigeria en de Verenigde Arabische Emiraten hebben hun burgers opgeroepen om voorzichtig te zijn in het Verenigd Koninkrijk, steden met rellen te vermijden, en om niet naar het Verenigd Koninkrijk te gaan als dat niet hoeft.
Bronvermelding
- Ahmed. J. (2024, 6 augustus). Mapped: Violent protests grip the country with fears of more to come. The Independent. [1] (Engelstalig)
- Bosmans, G. (2024, 6 augustus). Ook gisterenavond weer rellen in het Verenigd Koninkrijk: man in Belfast zwaar toegetakeld bij vermoedelijk haatmisdrijf. VRT NWS. [2]
- Brown, M. (2024, 6 augustus). Over two dozen people appear in court after England and Northern Ireland riots. The Guardian. [3] (Engelstalig)
- Brown, M. & Brooks, L. (2024, 2 augustus). Nigel Farage giving legitimacy to violent protesters, says Liverpool mayor. The Guardian. [4] (Engelstalig)
- Casciani, D. (2024, 2 augustus). Violent Southport protests reveal organising tactics of the far-right. BBC News. [5] (Engelstalig)
- Creamer, E. (2024, 6 augustus). Liverpool library torched by far-right rioters raises repair funds. The Guardian. [6] (Engelstalig)
- Crown Prosecution Service (2024, 6 augustus). Man convicted of intending to stir up racial hatred after posting online. CPS News Centre. [7] (Engelstalig)
- Davis, B. (2024, 6 augustus). Inside Tommy Robinson’s £400-a-night Cyprus getaway during far-right riots across UK. The Independent. [8] (Engelstalig)
- Elgot, J. (2024, 5 augustus). Priti Patel criticises Nigel Farage for comparing far-right riots to BLM protests. The Guardian. [9] (Engelstalig)
- Fouzder, M. (2024, 5 augustus). Society sounds alarm as solicitors named as potential targets for violent protest. The Law Society Gazette. [10] (Engelstalig)
- Kennedy, D. (2024, 2 augustus). Who are the far-right groups organising the Southport stabbing protests? The Times. [11] (gearchiveerd) (Engelstalig)
- Lancefield, N. & Wilson, N. (2024, 6 augustus). More countries issue warnings against UK travel amid riots. The Independent. [12] (Engelstalig)
- Lynch, D. (2024, 6 augustus). ‘Two-tier policing’ worries are a non-issue, Sir Keir Starmer insists. The Independent. [13] (Engelstalig)
- Mackintosh, T. (2024, 5 augustus). Nearly 400 arrested after six days of violence. BBC News. [14] (Engelstalig)
- Mason, R. (2024, 4 augustus). Keir Starmer decisive on mob violence but faces dilemma over Reform. The Guardian. [15] [
- Mason, R., Dodd, V. & Adu, A. (2024, 6 augustus). Immigration lawyers ‘at risk’ amid far-right threats to target advice centres. The Guardian. [16]
- McKiernan, J. & Farley, H. (2024, 3 augustus). 'We're watching you,' far-right protesters warned. BBC News. [17] (Engelstalig)
- Picheta, R. (2024, 6 augustus). Rioters carry out violent, racist attacks across several British cities. What happened, and what comes next? CNN. [18] (Engelstalig)
- Redactie (2024, 6 augustus). Geweld in Verenigd Koninkrijk houdt aan, ook na waarschuwing van premier. NOS. [19]
- Redactie (2024, 5 augustus). Waar komt de uitbarsting van geweld in het Verenigd Koninkrijk vandaan? NOS [20]
- Toth, A. (2024, 6 augustus). What is ‘two-tier policing’? Nigel Farage and Elon Musk’s claims debunked as UK faces more riots. The Independent. [21] (Engelstalig)
- Vock, I. & Culley, J. (2024, 6 augustus). PM says communities 'will be safe' in face of riots. BBC News. [22] (Engelstalig)
- Wallis, W. & Stacey, S. (2024, 2 augustus). Who is behind the UK’s far-right riots? The Financial Times. [23] (gearchiveerd) (Engelstalig)
- White, N. (2024, 4 augustus). How UK’s deep rooted Islamophobia problem stoked far-right riots. The Independent. [24] (Engelstalig)