Help mee! Maak een account of meld je aan.
Weather-clear.svg Een hele fijne zomervakantie toegewenst! Weather-clear.svg
Stem nu op: PQ-17 en Victoria van het Verenigd Koninkrijk

William Shakespeare

Uit Wikikids
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
William Shakespeare, het 'Chandos-portret'.

William Shakespeare (rond 23 april 1564 - 23 april 1616, Stratford-upon-Avon) was een hele beroemde (toneel)schrijver, dichter en acteur uit Engeland. Shakespeare is de bekendste Engelse schrijver ooit, en zijn werken worden dan ook over heel de wereld gelezen en gewaardeerd. Die blijvende faam heeft hij vooral te danken aan zijn toneelstukken die nog steeds worden opgevoerd. Hij schreef zowel grappige als droevige stukken: komedies en tragedies. Een van zijn meest verfilmde werken is Romeo and Juliet, dat gaat over de verboden liefde tussen een jongen en een meisje. Uit zijn toneelstuk over de Deense prins Hamlet die de moord op zijn vader wil wreken, komt de bekende versregel "To be or not to be".

Shakespeare droeg niet alleen bij aan de Engelse literatuur, maar ook aan de Engelse taal. Hij bedacht veel woorden en uitdrukkingen, die nog steeds in het Engels gebruikt worden. Ook in het Nederlands zijn deze uitdrukkingen te vinden, zoals groen van jaloezie zien, dat uit Shakespeares tragedie Othello Act 3, scene 3 komt:

"0h, beware, my lord, of jealousy!
It is the green-eyed monster which doth mock
The meat it feeds on

Jaloezie wordt hier dus voorgesteld als 'het groenogig monster' dat de spot drijft met de slachtoffers die het verteert.

In zijn werken komen ook historische personen voor, zoals Engelse koningen, de Romeinse Julius Caesar en de Egyptische Cleopatra.

Hij heeft in totaal 38 toneelstukken, 154 sonnetten, 2 grote gedichten en nog een paar andere gedichten geschreven. Zijn toneelstukken zijn in meer talen vertaald dan elk ander toneelstuk dat er geschreven is.

Zijn leven

Jeugd en opleiding

William was de zoon van John Shakespeare en Mary Arden. Hij had drie jongere broers en twee jongere zussen. Zijn vader was een handschoenmaker die later de burgemeester van Stratford werd.

Huwelijk en gezin

Op 18-jarige leeftijd trouwde hij met de 26-jarige Anne Hathaway. Zij kregen drie kinderen, waaronder een tweeling:

  • Susanna werd eerst geboren, en daarna de tweeling:
  • Hamnet (overleed op 11-jarige leeftijd en is begraven op 11 augustus 1596) en Judith.

Wat Shakespeare toen deed om zijn jonge gezin te onderhouden is onbekend. Sommige geleerden denken dat hij een onderwijzer was in de dorpsschool. Anderen denken dat hij rondreisde met een groep acteurs. Shakespeare verliet in elk geva in die periode zijn gezin om in Londen zijn geluk als acteur te beproeven.

Beroemdheid

Tegen 1592 werkte Shakespeare als schrijver en acteur in Londen. In dat jaar teisterde een vreselijke ziekte, de "Zwarte Dood" (de pest) de stad. De overheid sloot de theaters en andere openbare plaatsen om de verspreiding ervan te stoppen. Shakespeare was ineens werkloos. Hij begon met het schrijven van poëzie. Het was toen dat zijn sonnetten ontstonden.

De Londense theaters heropenden in 1594. Tegen die tijd had Shakespeare zich aangesloten bij een groep acteurs met de naam Lord Chamberlain's Men. Zij speelden vaak toneelstukken aan het koninklijk hof. Behalve met acteren en schrijven hield Shakespeare zich ook bezig met de zakelijke kant van het theater. Hij werd heel rijk en kon op het einde van zijn carrière een van de grootste huizen in Stratford kopen.

Laatste jaren

Na 1610 schreef Shakespeare minder toneelstukken en na 1613 worden er geen nieuwe aan hem toegeschreven. Zijn laatste drie toneelstukken waren samenwerkingen, waarschijnlijk met John Fletcher. Omstreeks 1610 keerde hij terug naar zijn geboortestad Stratford-upon-Avon. Hij stierf er op 23 april 1616.

Shakespeares taalgebruik

Veel schrijvers hebben invloed gehad op de literatuur en het taalgebruik. Shakespeare bedacht veel woorden en uitdrukkingen die nu nog steeds in de Engelse taal gebruikt worden, in totaal liefst 1500! In het Nederlands zijn vooral de uitdrukkingen terug te vinden. Shakespeare bedacht veel simpele woorden, zoals het woord "to undress". Undress is het Engelse woord voor uitkleden. Het woord voor aankleden bestond toen al, namelijk "to dress". Shakespeare plakte er "un-" voor, wat niet betekent. Toch ging Shakespeare iets verder, namelijk zijn uitdrukkingen. Als je zijn uitdrukkingen letterlijk neemt slaan ze nergens op. Toch wist het publiek dat in het theater zat wel wat ze betekenden, al moesten ze erover nadenken. Zijn uitdrukkingen waren echter niet heel moeilijk. In de tijd van Shakespeare ging 90% van de Londense bevolking naar het theater, onder hen ook ongeschoolde. Deze mensen begrepen wat hij bedoelde.

Als je in het Engels iets niets begrijpt, dan zou Shakespeare reageren met "It's all Greek to me!" (Het is Grieks voor me), oftewel ik begrijp er helemaal niets van. Normale mensen verstaan immers ook geen Grieks. Het is dus eigenlijk een vergelijking. Een ander bekende uitdrukking is "to act more in sorrow than in anger" (iets meer doen vanuit leed dan vanuit boosheid). Stel: je zou iets gevaarlijks uithalen en je ouders komen hierachter: ze zullen dan een blik op je werpen die meer bezorgdheid uitstraalt dan boosheid. Stel: je bent iets verloren en "it's vanished into thin air" (vervaagd in de lucht), dan is dat ook Shakespeare. Ook de uitdrukking "I've seen better days" (ik heb betere dagen meegemaakt) komt van Shakespeare. Ook "You can have too much of a good thing" (je kunt te veel hebben van iets goeds) komt van Shakespeare en zelfs "Knock, Knock! Who's there?" (Klop, klop! Wie is daar?) komt van Shakespeare. Als je in het Nederlands zegt "Liefde maakt blind", "Een hart van goud", "Groen zien van jaloezie" en "Het ijs breken", dan is het afkomstig van Shakespeare. Probeer dit eens letterlijk te nemen. Iemand die verliefd is, is niet blind en als je jaloers bent, ben je zeker niet groen. Toch weten we wat je bedoelt. Als iemand een hart van goud heeft, weet je dat iemand een erg behulpzaam en aardig persoon is. En als je het ijs moet breken, weet je dat twee personen een relatie willen starten en hiervoor op date gaan.

In Shakespeares werken komen daarnaast nog bekende uitspraken voor. De bekendste is ongetwijfeld "To be or not to be. That's the question!" (Bestaan of niet bestaan. Dat is de vraag!) uit de tragedie Hamlet. Overigens is de diepere betekenis niet erg rooskleurig, de hoofdpersoon overweegt namelijk zelfmoord. Een andere uitspraak is "De wereld is een schouwtoneel en alle mensen zijn acteurs". De betekenis hiervan is dat mensen slechts een deel van de wereld zijn, zoals acteurs onderdeel van een toneelstuk zijn. Ieder heeft een rol, maar niemand staat er boven.

Zijn werken

Komedies

  • The Tempest
  • The Two Gentlemen of Verona
  • The Merry Wives of Windsor
  • Measure for Measure
  • The Comedy of Errors
  • Much Ado About Nothing
  • Love's Labour's Lost
  • A Midsummer Night's Dream
  • The Merchant of Venice
  • As You Like It
  • The Taming of the Shrew
  • All's Well That Ends Well
  • Twelfth Night, or What You Will
  • The Winter's Tale
  • Cymbeline

Historische stukken

  • King John
  • Richard II
  • Henry IV, part 1
  • Henry IV, part 2
  • Henry V
  • Henry VI, part 1
  • Henry VI, part 2
  • Henry VI, part 3
  • Richard III

Tragedies

  • Romeo and Juliet
  • Coriolanus
  • Titus Andronicus
  • Timon of Athens
  • Julius Caesar
  • Macbeth
  • Hamlet
  • Troilus and Cressida
  • King Lear
  • Othello
  • Antony and Cleopatra

Verloren gegane toneelstukken

  • Love's Labour's Won
  • Cardenio

Vroeger toegeschreven aan Shakespeare

  • Sir John Oldcastle
  • Locrine
  • The Puritan
  • The Birth of Merlin
  • The Second Maiden's Tragedy
  • Thomas Lord Cromwell
  • The London Prodigal
  • A Yorkshire Tragedy

Gedeeltelijk toegeschreven aan Shakespeare

Tijdens de Engelse renaissance was het niet ongewoon dat verschillende dramaturgen meewerkten aan eenzelfde toneelstuk. Modern onderzoek heeft uitgewezen dat Shakespeare medeauteur was van de volgende stukken, ook al ging het soms maar om enkele scènes:

  • Edward III
  • Henry VIII
  • Pericles, Prince of Tyre
  • Sir Thomas More
  • The Two Noble Kinsmen (in samenwerking met John Fletcher)

Gedichten

  • Shakespeare's Sonnets
  • Venus and Adonis
  • The Rape of Lucrece
  • The Passionate Pilgrim
  • The Phoenix and the Turtle
  • A Lover's Complaint

Bronnen

Afkomstig van Wikikids , de interactieve Nederlandstalige Internet-encyclopedie voor en door kinderen. "https://wikikids.nl/index.php?title=William_Shakespeare&oldid=588118"