Gesteente

Uit Wikikids
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Stap6.gifDit artikel is (gedeeltelijk) geschreven door Pabo-studenten van Hogeschool Utrecht en blijft in ieder geval staan tot de beoordeling is gegeven in februari 2020.Nuvola apps kwrite.png

Hoe gesteenten ontstaan

Er zijn vier groepen gesteenten te onderscheiden. Hieronder worden deze vier groepen toegelicht.

Stollingsgesteenten

Stollingsgesteenten beginnen als magma. Als het magma afkoelt, ontstaan er stollingsgesteenten of kristallen. Dit hangt af van het feit hoe snel het magma afkoelt.

Het afkoelen kan vlak onder het aardoppervlak gebeuren. Een stollingsgesteente ontstaat in de aarde en koelt daarbij zeer langzaam af waardoor er gesteenten met grote kristallen ontstaan. Als er onzuiverheden zoals metalen als aluminium en ijzer in gemengd zijn, krijgen kristallen hele mooie kleuren. Denk hierbij aan de rode robijn, de paarse amethist en de groene smaragd. Wij kunnen deze stollingsgesteenten vinden door bijvoorbeeld aardverschuivingen die de kristallen naar het oppervlak duwen.

Het afkoelen kan ook boven het aardoppervlak gebeuren. Door vulkanische uitbarstingen komt het lava zo snel aan de oppervlakte en koelt het zo snel af, waardoor het te weinig tijd heeft gehad om zich kristallen te kunnen vormen. Wij kunnen deze stollingsgesteenten dus vinden door vulkanische uitbarstingen.

Sedimentgesteenten

Daar stollingsgesteenten ontstaan ín de aardkorst, ontstaan sedimentgesteenten voornamelijk óp de aardkorst. Sedimentgesteenten kunnen op twee manieren ontstaan.

De eerste manier is door het afzetten van materiaal. Door erosie (wind, regen, hitte, vorst) brokkelen kleine stukjes gesteente af. De stukjes die afbrokkelen noemen we sediment. Dit sediment kan door wind, water of ijs elders neergelegd worden. Over miljoenen jaren zijn verschillende soorten sediment in lagen opgehoopt. Door de zware druk wordt het water eruit geperst en het gesteente in elkaar gedrukt totdat het keihard wordt. Zandkorrels veranderen daardoor in zandsteen, klei veranderd in kleisteen.

Een tweede manier waardoor sedimentgesteenten kunnen ontstaan is door opstapeling van organisch materiaal. Denk hierbij aan opeenhoping van koralen en skeletten van schelpdieren. Omdat er dan kalk aan toegevoegd wordt, ontstaat er kalksteen. Ook kan er in het water zoutafzettingen ontstaan waardoor we zoutsteen krijgen.

Metamorfe gesteenten

Metamorfe gesteenten ontstaan door een verandering van stollingsgesteenten of sedimentgesteenten. Deze kunnen veranderen door een grote druk of extreme hitte. Dan ontstaat er een nieuw gesteente. Het kalksteen kan dan veranderen in marmer en kleisteen kan dan veranderen in leisteen. Als gesteente wordt samengeperst, kan dat ook gebeuren samen met andere soorten gesteente. Voorbeelden zijn de oceaan jaspis en marmer.

Steenvorming bij een meteorietinslag

Er zijn verschillende meteoriet inslagen geweest. De bekendste meteoriet stenen zijn de tektiet en de gibeon. Een hele bijzondere meteoriet steen is de moldaviet. Dit is de enige meteorietsteen dat groen is van kleur. Ongeveer 15 miljoen jaar geleden waren twee meteorieten in Zuid-Duitsland ingeslagen. De stukken moldaviet die toen ontstonden, werden bij rivier de Moldau in Moldavië verstrooid.

Waaruit gesteenten bestaan

Edelstenen

Voorbeelden van edelstenen zijn de aquamarijn, smaragd, robijn, saffier en diamant. Zij hebben een hoge hardheid. Zachtere stenen worden halfedelstenen genoemd. Voorbeelden hiervan zijn de amethist, bergkristal en tijgeroog. Als je deze edelstenen kent, dan weet je dat ze erg mooi zijn. Een edelsteen is dan ook een steen die door zijn kleur, glans, vorm of zeldzaamheid de moeite waard is om te verzamelen. Mensen gebruiken dit voor sieraden, in de kunst of als gebruiksvoorwerp.

Mineralen

Een mineraal is een stof die in gelijkmatige vaste vorm in de vrije natuur voorkomt. Het bestaat uit één soort moleculen. Een edelsteen is samengesteld uit één of meerdere mineralen. Voorbeelden van edelstenen met één mineraal zijn: bergkristal, citrien, amethist, rookkwarts (met silliciumdioxide), calciet, dolomiet, marmer (met calciumcarbonaat), saffier en robijn (met aluminiumoxide). Voorbeelden van edelstenen met meerdere mineralen zijn: lapis lazuli (lazuliet, noseaan, hauyn, pyriet, calciet), bumblebee-jaspis (aragoniet, zwavel, arseen, mangaandioxide), unakiet (orthoklaas, epidoot, kwarts) en kiwi-jaspis (amazoniet, toermalijn, kwarts).

Kristallen

Een kristal bestaat uit één mineraal waarbij de moleculen of atomen gerangschikt zijn volgens een vast patroon. Bij de bergkristal, amethist, citrien, rookkwarts, topaas, granaat, aquamarijn en smaragd is dit met het blote oog te zien. Bij de aventurijn, rozekwarts, chalcedoon en agaat heb je een sterke microscoop nodig.

Gesteenten

Sommige edelstenen zijn dus kristallen, sommige edelstenen kunnen ook een gesteente zijn. Een gesteente bestaat uit meerdere mineralen. Voorbeelden van gesteenten zijn porfier, graniet en gneis. Voorbeelden van gesteenten die tot de edelstenen behoren zijn de lapis lazuli en de bumblebee-jaspis.

Helende eigenschappen van stenen

Iedere steen heeft zijn eigen vorm, samenstelling, geboortegrond, trilling en energie. Hieronder wordt eerst de gouden driehoek beschreven met haar helende eigenschappen en vervolgens worden de stenen van de gouden driehoek afzonderlijk beschreven.

De gouden driehoek

De gouden driehoek bestaat uit drie stenen. Door de stenen in een driehoek te leggen begint de energie van de stenen te stromen en vullen de energieën elkaar aan. Er zijn sites die aangeven dat je in het midden van de driehoek een stuk hematiet moet neerleggen. Hematiet zorgt er namelijk voor dat stenen hun opgenomen energie makkelijker kunnen afvoeren, waardoor de energiestroom van de gouden driehoek langer werkbaar blijft.

Amethist, één van de drie edelstenen van de gouden driehoek

Amethist

De eerste steen van de gouden driehoek is een amethist. De amethist heeft een beschermende en zuiverende werking. Het helpt je sneller ontspannen en maakt je minder druk in je hoofd. Het is dan ook goed tegen de stress en spanning.

Bergkristal

De tweede steen van de gouden driehoek is een bergkristal. De bergkristal reinigt de energie van de ruimte en laat je helderder waarnemen.

Rozenkwarts

De derde steen van de gouden driehoek is een rozenkwarts. De rozenkwarts zorgt voor vrede en liefde. Het werkt kalmerend bij boosheid of teleurstelling en zorgt voor meer eigenliefde.

Stenen en hun energie

Het ontladen en opladen van stenen

Stenen nemen negatieve energie uit hun omgeving op. Daarom moeten ze gereinigd worden. Dit reinigen noemen ze ook wel ontladen. Als je een steen gaat gebruiken dan moet je eerst alle negatieve energie eruit krijgen. Dit kan op verschillende manieren gebeuren en is afhankelijk van de steen. Sommige stenen kunnen namelijk barsten in water of gaan verkleuren door de zon. Omdat je wil dat stenen ook weer energie afgeven aan de drager, moeten de stenen ook regelmatig opgeladen worden. Ook dit kan op verschillende manieren gebeuren.

Manieren waarop een steen ontladen kan worden:

- Houd de steen 5 minuten in stromend water.

- Stop de steen 24 uur lang in de aarde.

- Leg de steen op een bedje van hematiet steentjes of amethist steentjes. Let op dat deze ook weer ontladen moeten worden.

- Haal de steen door de rook van salie of sandelhout.

Manieren waarop een steen opgeladen kan worden:

- Leg de steen op een bedje van bergkristal. Let op dat deze ook weer opgeladen moet zijn.

- Leg de steen 24 uur lang in het zonlicht of maanlicht.

Energiestromen in stenen

Elke steen heeft zijn eigen, unieke frequentie, waarvoor hij gevoelig is. De atomen en elektronen in stenen draaien en trillen continue. Het effect van bijvoorbeeld kristallen op onze stemming is te verklaren door ervan uit te gaan dat mensen ook een frequentie hebben waartoe we ons aangetrokken worden. De krachten worden opgeslagen in de structuur van de kristallen, net zoals hemelse krachten bij het menselijk lichaam zorgen voor de groei van bepaalde organen en systemen. Alle stenen zijn, net als de mens, in staat om energie op te nemen en te bewaren en dit vervolgens weer uit te zenden.

Stenen in de historie

In de oertijd

Onze voorouders gebruikten al stenen als vuursteen en pyriet of markasiet om vuur te maken door ze tegen elkaar aan te slaan. Ook werd vuursteen gebruikt om werktuigen mee te maken door er hard op te slaan. Hierdoor ontstaat een spanningsgolf in de kristalstructuur waardoor er breuken ontstaan met scherpe randen.

Bij de Vikingen

De Vikingen gebruikten heldere, doorzichtige kristallen van calciet om mee te navigeren. Dit calciet wordt ook wel IJslandspaat of dubbelspaat genoemd. Met deze kristallen was het mogelijk om ook met bewolkt weer de stand van de zon te bepalen.

Bij de Romeinen

In de Romeinse tijd werd veel gebruik gemaakt van gesteenten om hun helende krachten. Oogziekten werden toen behandeld met stibniet, magnetiet, marmer, markasiet, puimsteen en rode oker. Rode oker werd ook gebruikt bij braken. Biotiet werd toegepast tegen melaatsheid, bronchitis en tuberculose. Een mengsel van realgar en terpentijn was een middel tegen astma en aluin tegen schurft.

Keizer Nero gebruikte een geslepen smaragd om naar gladiatorengevechten te kijken. Ook nu nog wordt deze steen gebruikt om het gezichtsvermogen te versterken of oogkwalen te genezen. Maar ook figuurlijk, als je de behoefte hebt om de dingen helderder te zien.

Bij de Egyptenaren

Bij de Egyptenaren werd fijngemalen malachiet en lapis lazuli gebruikt als cosmetica, waarbij ook meteen werd ontdekt dat het dragen van het poeder een gunstige uitwerking had op allerlei huidkwalen. Cleopatra droeg graag helende edelstenen bij zich en edelstenen werden ook verwerkt in amuletten.

Bij de Grieken

De Grieken gebruikten gemalen amethist of ze dronken wijn uit een amethisten bokaal. Dit was namelijk een goed middel tegen dronkenschap. Tegenwoordig blijkt deze steen sterk aan te slaan bij mensen die gevoelig zijn voor verslavingen die met alcohol te maken hebben. De naam amethist komt dan ook uit het Grieks en betekent in globale zin 'niet dronken zijn'.


Bronverwijzing

Bloem, F. (2019, september). De wijsheid van Moeder Aarde. Alles over stenen & hoe ermee te werken. Para Visie, jaargang 34, 45-49.

Burke, E.A.J. (2003, juni). Mineralogie en archeologie. Gea, jaargang 36(2), 45-51.

Farndon, J. (2006). Encyclopedie van bodemschatten. Amsterdam, Nederland: Uitgeverij Het Spectrum.

Faulkner, R. (2009). Onder de oppervlakte. Etten-Leur, Nederland: Ars Scribendi Uitgevers.

Oxlade, C. (2017). Edelstenen en mineralen. Etten-Leur, Nederland: Ars Scribendi Uitgevers.

Peters, A., & Westerveen, F. (2016). Kringloop van het gesteente. In A. Peters (Red.),Geowijzer. Kennisbasis inhoud en didactiek. Groningen/Houten, Nederland: Noordhoff Uitgevers.

Roskamp, H. (2019). Alles wat je wilt weten over kristallen. Happinez, jaargang 17(5), 79-80.

Semoea (z.d.). Waarin verschillen edelstenen, mineralen, kristallen en gesteenten? Geraadpleegd op 31 oktober 2019, van https://www.semoea.nl/werking-Edelsteentherapie/verschillen-edelstenen-mineralen-kristallen-gesteenten/

Trumbauer, L. (2009). Naar de kern… De structuur van de aarde. Leidschendam, Nederland: Biblion Uitgevers.

Afkomstig van Wikikids , de interactieve Nederlandstalige Internet-encyclopedie voor en door kinderen. "https://wikikids.nl/index.php?title=Gesteente&oldid=583823"