Help mee! Maak een account en maak WikiKids beter!
Flag of Ukraine.svg Op WikiKids vindt de komende tijd een project over Oekraïne plaats. Help jij ook mee? Flag of Ukraine.svg

Euromaidan

Uit Wikikids
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Collage van de protesten

Euromaidan (letterlijk 'Europlein') was een golf van demonstraties en burgerlijke onrust in Oekraïne, die in de nacht van 21 november 2013 begon met openbare protesten op het Majdan Nezalezjnosti (Onafhankelijkheidsplein) in Kiev. De protesten werden aangewakkerd door het besluit van de Oekraïense regering om de ondertekening van de samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Unie en Oekraïne af te blazen en in plaats daarvan te kiezen voor nauwere banden met Rusland en de Euraziatische Economische Unie. Rusland had daarvoor in augustus invoerbeperkingen van goederen uit Oekraïne opgelegd. Ook waren er forse bezuinigingen en een verhoging van de gasrekeningen met 40%. De protesten namen verder toe, met oproepen tot het laten aftreden van de pro-Russische president van Oekraïne, Viktor Janoekovytsj, en de tweede regering-Azarov. De protesten werden ook aangewakkerd doordat de bevolking de indruk had van "wijdverbreide corruptie bij de overheid", "machtsmisbruik" en "schending van de mensenrechten in Oekraïne". Transparantie Internationaal noemde president Janoekovytsj het belangrijkste voorbeeld van corruptie ter wereld. De situatie liep uit de hand na de gewelddadige uiteendrijving van demonstranten op 30 november, waardoor veel meer demonstranten zich aansloten. De protesten leidden tot de Oekraïense revolutie van 2014, bekend als de revolutie van waardigheid.

Verloop van het protest

Tijdens de Euromaidan waren er protesten en botsingen met de politie in heel Oekraïne, vooral op het Maidan (centrale plein) in Kiev, dat werd bezet en gebarricadeerd door demonstranten, samen met enkele administratieve gebouwen, waaronder het stadsbestuur van Kiev. Demonstranten probeerden het politiecordon te doorbreken. De politie gebruikte traangas en wapenstokken. Demonstranten gebruikten ook traangas en wat vuurwerk (volgens de politie waren demonstranten de eersten die ze gebruikten). Na een paar dagen van demonstraties sloten steeds meer universiteitsstudenten zich aan bij de protesten. Op 8 december 2013 gooide de menigte een standbeeld van Lenin omver. Dit voorbeeld werd in veel andere plaatsen opgevolgd.

De protesten en botsingen namen in januari 2014 toe, nadat het Oekraïense parlement een groep anti-protestwetten had aangenomen. Demonstranten bezetten overheidsgebouwen in veel regio's van Oekraïne. De protesten bereikten half februari een hoogtepunt. De oproerpolitie rukte op naar Maidan en botste met demonstranten, maar bezette het niet volledig. De politie heeft op meerdere locaties in Kiev met echte en rubber kogels geschoten. Van 18-20 februari is er hevig gevochten in Kiev.

Als gevolg van deze gebeurtenissen werd op 21 februari 2014 de overeenkomst inzake de regeling van de politieke crisis in Oekraïne ondertekend door Janoekovytsj en de leiders van de parlementaire oppositie (Vitali Klytsjko, Arseny Jatsenjoek, Oleh Tyahnybok) onder bemiddeling van de Europese Unie en de Russische Federatie. De ondertekening werd bijgewoond door respectievelijk de ministers van Buitenlandse Zaken van Duitsland en Polen, Frank-Walter Steinmeier, Radosław Sikorski, en de directeur van het departement Continentaal Europa van het Franse ministerie van Buitenlandse Zaken, Eric Fournier. Vladimir Loekin, vertegenwoordiger van Rusland, weigerde de overeenkomst te ondertekenen.

Kort nadat de overeenkomst was ondertekend, ontvluchtten Janoekovytsj en andere hoge regeringsfunctionarissen het land.  

Demonstranten kregen de controle over de presidentiële administratie en het privélandgoed van Janoekovytsj. Daarna zette het parlement Janoekovytsj uit zijn ambt, verving de regering door Oleksandr Toertsjynov en beval dat de voormalige premier Joelia Tymosjenko uit de gevangenis moest worden vrijgelaten. Het parlement heeft vervroegde verkiezingen uitgeschreven voor mei 2014.

De gebeurtenissen in Kiev werden al snel gevolgd door de Krimcrisis en pro-Russische onrust in Oost-Oekraïne (Loehansk en Donetsk). Dit ondanks de afzetting van Janoekovytsj, de installatie van een nieuwe regering en de goedkeuring van de samenwerkings-overeenkomst tussen Oekraïne en de Europese Unie. Door de politieke bepalingen van de regering hebben de protesten druk uitgeoefend op de regering om de Russische invloed in Oekraïne af te wijzen.

De pro-Europese protesten zijn de grootste in Oekraïne sinds de Oranjerevolutie van 2004, waarbij Janoekovytsj gedwongen werd af te treden als premier vanwege beschuldigingen van onregelmatigheden bij het stemmen.

Euromaidan protesten door heel het land

De sociale media hadden bij de protesten een belangrijke rol en #Euromaidan was als het ware het sleutelwoord. Met name de jongeren waren (zijn) pro-Europa. De protesten vonden niet alleen in Kiev plaats, maar in vrijwel alle oblasthoofdsteden en grote steden in Oekraïne. De protesten werden maar deels door de bevolking goedgekeurd.

Gewonden en doden

Het Hoog Commissariaat voor de Mensenrechten (onderdeel van de Verenigde Naties) schat het totale aantal conflictgerelateerde slachtoffers in Oekraïne op 40.000-43.000 gewonden en 12.800-13.000 doden. Sommige demonstranten zijn door kogels van sluipschutters omgekomen. Op 31 maart 2014 publiceerde de Daily Beast foto's en video's waaruit blijkt dat de sluipschutters leden waren van de Oekraïense veiligheidsdiensten (SBU) "antiterroristische" Alfa Team-eenheid, die in Rusland was opgeleid.

Janoekovytsj schuldig aan verraad

Begin 2019 heeft een Oekraïense rechtbank Janoekovytsj schuldig bevonden aan verraad. Janoekovytsj werd ook beschuldigd van het vragen van Vladimir Poetin om Russische troepen te sturen om Oekraïne binnen te vallen nadat hij het land was ontvlucht. De aanklachten zullen weinig effect hebben op Janoekovytsj, op dat moment is hij 69 en die in ballingschap leeft in de Russische stad Rostov sinds hij in 2014 onder gewapende bewaking Oekraïne ontvluchtte.

Op 27 februari werd Janoekovytsj ervan beschuldigd 70 miljard dollar uit de staatsbegroting te hebben gestolen.

Revolutie van waardigheid

De Maidanrevolutie of de Revolutie van waardigheid, vond plaats in Oekraïne in februari 2014.

De verkiezingen in 2014 leidde opnieuw tot heftige protesten, maar nu meer van pro-Russische kant. Dit leidde tot de annexatie (inpikken) van de Krim door Rusland en de oprichting van de zelfverklaarde afgescheiden staten van Donetsk en Loehansk.

De interim-regering (voorlopige regering), geleid door Arseny Jatsenjoek, ging over tot de ondertekening van de EU-associatieovereenkomst. Petro Porosjenko werd president van Oekraïne na een verpletterende overwinning bij de presidentsverkiezingen van 2014. De nieuwe regering herstelde de amendementen (officiële wijzigingen) van 2004 op de Oekraïense grondwet die waren ingetrokken als ongrondwettelijk in 2010 en startte een grootschalige zuivering van ambtenaren die banden hadden met de omver geworpen regering. De nieuwe voorlopige regering werd niet door Rusland erkend.

Al degenen die eerder in de gevangenis zaten wegens deelname aan protesten, zouden na 17 februari 2014 worden vrijgelaten.

Afkomstig van Wikikids , de interactieve Nederlandstalige Internet-encyclopedie voor en door kinderen. "https://wikikids.nl/index.php?title=Euromaidan&oldid=709838"