Iers

Uit Wikikids
Naar navigatie springenNaar zoeken springen
De Gaeltacht, de gebieden waar het Iers nog actief in het dagelijks leven gebruikt wordt

Iers (Gaeilge) is een Keltische taal. Het wordt gesproken op het eiland Ierland.

In de Republiek Ierland

Een Iers bord in de Gaeltacht

Vroeger was het Iers de belangrijkste taal van Ierland, maar de afgelopen eeuwen is die taak overgenomen door het Engels.

Volgens de Ierse grondwet is Iers de nationale taal van Ierland. Op school leert iedereen Iers. 39% van de Ieren zegt dan ook zonder moeite Iers te kunnen spreken. Maar het gebruik van het Iers blijft meestal binnen de schoolmuren. In het dagelijkse leven spreken de Ieren Engels: met vrienden, familie, collega's, in de winkel, noem maar op. Dat is niet zo gek. Het Engels is namelijk gewoon hun moedertaal. Alleen in een paar dorpen aan de ruige westkust van Ierland is het Iers nog de moedertaal van de bevolking. Deze dorpen noemt men de Gaeltacht.

Van al de 4.609.600 Ieren is het Iers maar de moedertaal van 70.000 tot maximaal 260.000 mensen.

De meeste verkeersborden in Ierland zijn tweetalig Engels/Iers. Ook is er een Ierstalige televisiezender en een Ierstalige radiozender. Iedere Ier heeft het recht om de overheid zowel in het Engels als in het Iers aan te spreken. Maar daar houdt het dan ook wel bij op: Kranten, boeken, radio en tv blijft voor het overgrote deel in het Engels. Sinds de onafhankelijkheid van Ierland van het Verenigd Koninkrijk in de jaren '20, wordt het Iers wel gepromoot door de overheid. Vandaar de status als nationale taal en de verplichting om de taal te leren op school.

In Noord-Ierland

Noord-Ierland hoort nog steeds bij het Verenigd Koninkrijk. Het Iers werd hier jarenlang onderdrukt. Tegenwoordig is de taal erkend als minderheidstaal. Ongeveer 4000 kinderen hebben nu Iers onderwijs. Zo'n 10% van de bevolking zegt Iers te kunnen spreken.

In de Europese Unie

Het Iers is één van de 24 officiële talen van de Europese Unie. In het Europees Parlement mag dus Iers gesproken worden. Er zijn tolken aanwezig om het te vertalen voor de Europeanen die geen Iers spreken. Ook worden alle EU-wetten vertaald in het Iers.

Afkomstig van Wikikids , de interactieve Nederlandstalige Internet-encyclopedie voor en door kinderen. "https://wikikids.nl/index.php?title=Iers&oldid=413217"