Efnysien
Efnysien fab Euroswydd (ook gespeld als Efnissien of Efnisien) is een personage uit de Welshe mythologie. Hij is een zoon van van Euroswydd en Penarddun, en de tweelingbroer van Nisien. Hij is tevens een halfbroer van Brân de Gezegende, Branwen en Manawydan (uit het huwelijk van Penarddun en Llyr.
In 2e tak; Branwen, Dochter van Llŷr
De Ierse koning Matholwch vaart naar Harlech om te spreken met Brân de Gezegende hoge koning van het Eiland van de Machtigen en hij vraag hem om de hand van zijn zus Branwen, waardoor er een verbond tussen de twee landen wordt gesmeed. Bran gaat akkoord met het verzoek van Matholwch, maar de vieringen worden afgebroken wanneer Efnysien, die op brute wijze 39 paarden van Matholwch verminkt. Dit doet hij omdat hij boos is dat er geen toestemming aan hem werd gevraagd voor het huwelijk. Matholwch is diep beledigd totdat Bran hem compensatie (soort vergoeding) aanbiedt in de vorm van een magische ketel (de Pair Dadeni) die de doden weer tot leven kan brengen. Blij met het geschenk varen Matholwch en Branwen terug naar Ierland om hun land te regeren.
Eenmaal in het koninkrijk van Matholwch bevalt Branwen van een zoon, Gwern. Maar Efnysien neemt wraak door met een list Branwen terug te halen naar Ierland. Daar wordt Branwen mishandeld, naar de keuken verbannen en elke dag geslagen. Branwen temt een spreeuw en stuurt hem over de Ierse Zee met een boodschap aan haar broer Bran, die van Wales naar Ierland vaart om haar samen met zijn broer Manawydan te redden. Manawydan verzameld een enorme schare krijgers uit de 154 cantrefs (soort regio's) van Brittannië. De Ieren bieden aan om vrede te sluiten en een huis te bouwen dat groot genoeg is om Bran te vermaken, maar hangen er honderd zakken in, die zogenaamd meel bevatten, maar in werkelijkheid gewapende strijders bevatten. Efnisien, die verraad vermoedt, verkent de zaal en doodt de krijgers door hun schedels te verpletteren. Later, op het feest, vermoordt Efnysien, die zich opnieuw beledigd voelt, Gwern door hem levend te verbranden, en als gevolg daarvan breekt er een wrede strijd uit. Als hij ziet dat de Ieren de ketel gebruiken om hun doden weer tot leven te wekken, verstopt hij zich tussen de Ierse lijken en wordt hij door de onwetende vijand in de ketel gegooid. Hij vernietigt de ketel van binnenuit en offert zichzelf daarbij op.
Slechts zeven mannen overleven het conflict, onder wie Manawydan, Taliesin en Pryderi, prins van het Koninkrijk Dyfed. Branwen stierf echter aan een gebroken hart. De overlevenden krijgen van een dodelijk gewonde Bran te horen dat hij zijn hoofd moet afhakken en terug moet brengen naar Groot-Brittannië. Zeven jaar lang verblijven de zeven overlevenden in Harlech, waar ze worden vermaakt door het hoofd van Bran, dat blijft praten. Later verhuizen ze naar Gwales (vaak geïdentificeerd met Grassholm bij Dyfed) waar ze tachtig jaar leven zonder dat ze merken dat de tijd verstrijkt. Uiteindelijk opent Heilyn fab Gwyn de deur van de hal met uitzicht op Cornwall en keert het verdriet over wat hen is overkomen terug. Zoals opgedragen brengen ze het nu stille hoofd van Bran naar de Gwynfryn, de "White Hill" (vermoedelijk de locatie waar nu de Toren van Londen staat), waar ze het hoofd begraven met het gezicht naar Frankrijk gericht om een invasie af te weren.
Mabinogion | |||
---|---|---|---|
Annwfyn · Arawn · Arthur · Arianrhod · Bran · Branwen · Culhwch en Olwen · Dôn · Efnysien · Gereint en Enid · Gwydion · Gilvaetwy · Hafgan · Lleu Llaw Gyffes · Llŷr · Macsen Wledic · Math · Manawydan · Matholwch · Pryderi · Pwyll · Rhiannon · Teyrnon |