Es (plant): verschil tussen versies
k |
|||
(Een tussenliggende versie door dezelfde gebruiker niet weergegeven) | |||
Regel 1: | Regel 1: | ||
+ | {{Infobox plant |
||
⚫ | |||
+ | |Naam = Es |
||
+ | |Wetenschappelijke naam = Fraxinus |
||
+ | |Afbeelding = [[File:Fraxinus_ornus_-_K%C3%B6hler%E2%80%93s_Medizinal-Pflanzen-062.jpg|250px]] |
||
+ | |IUCN-status = (zie onder) |
||
+ | |Leefgebied = Europa, Azië en Noord-Amerika. |
||
+ | |Leefomgeving = Straatboom, in grote tuinen, bossen |
||
+ | |Behoort tot de = [[Olijffamilie]] |
||
+ | |AfbeeldingLeefgebied = |
||
+ | }} |
||
+ | De '''es''' (''Fraxinus excelsior'') is een een [[loofboom]]. De es komt van nature in [[Nederland]] en [[België]] voor. Het is een geslacht van bloeiende planten in de [[olijffamilie]] ''(Oleaceae)''. Het bevat 45-65 soorten meestal middelgrote tot grote bomen, meestal bladverliezend, hoewel een aantal subtropische soorten groenblijvend is. De es is wijdverbreid in een groot deel van [[Europa (continent)|Europa]], [[Azië]] en [[Noord-Amerika]]. |
||
+ | |||
+ | De bladeren zijn tegenovergesteld (zelden in kransen van drie), en meestal geveerd samengesteld, hoewel eenvoudig bij een paar soorten. De zaden, in de volksmond bekend als "sleutels" of "helikopterzaden", zijn een soort fruit dat bekend staat als een zogeheten ''samara''. Sommige Es''-''soorten zijn tweehuizig, met mannelijke en vrouwelijke bloemen op afzonderlijke planten, die bijvoorbeeld bevrucht moeten worden door bijen. [[Lijsterbes|Lijsterbessen]] hebben bladeren en knoppen die oppervlakkig lijken op die van echte es, maar die behoren tot het geslacht ''Sorbus'' in de [[rozenfamilie]] en is dus geen familie. |
||
+ | |||
⚫ | De es verliest zijn blad in de winter en kan 40 meter hoog worden. De bladeren hebben een groene kleur en kunnen onderverdeeld worden in 7 tot 13 kleinere blaadjes. De bladeren hebben een oneven aantal [[bladnerf|bladnerven]] De bladeren staan kruisgewijs tegenover elkaar. De es heeft zwarte knoppen de dicht op de tak liggen. De es bloeit echter al voordat deze bladeren krijgt. |
||
Het hout van de es heeft een lichtbruine kleur en is sterk. Het hout wordt onder andere gebruikt voor het maken van gymtoestellen en voor het maken van stelen van gereedschap, zoals de steel van een [[schoffel]]. |
Het hout van de es heeft een lichtbruine kleur en is sterk. Het hout wordt onder andere gebruikt voor het maken van gymtoestellen en voor het maken van stelen van gereedschap, zoals de steel van een [[schoffel]]. |
||
+ | |||
+ | === Galerij === |
||
+ | <gallery> |
||
+ | Bestand:Fraxinus excelsior 60377685.jpg|Knoppen van de Es |
||
+ | Bestand:Fraxinus excelsior ‘Pendula’, Hohebuch 2021.jpg|Een Es in de herfst |
||
+ | Bestand:Dornbirn-Esche-Ash-Frêne-Fraxinus excelsior-24ASD.jpg|Een Es in de lente |
||
+ | Bestand:Fraxinus excelsior RF.jpg|Zaden (helikoptertjes) aan de Es |
||
+ | </gallery> |
||
+ | |||
+ | == Soorten == |
||
+ | * [[Smalbladige es]] ''(Fraxinus angustifolia)'' |
||
+ | * '''Gewone es''' ''(Fraxinus excelsior)'' |
||
+ | * [[Pluim-es]] ''(Fraxinus ornus)'' |
||
+ | * [[Mantsjoerijse es]] ''(Fraxinus mandshurica)'' |
||
[[Categorie:Bomen]] |
[[Categorie:Bomen]] |
||
+ | [[Categorie:Olijffamilie]] |
Huidige versie van 13 apr 2023 om 12:06
Es Fraxinus | |
---|---|
Leefgebied | Europa, Azië en Noord-Amerika. |
Leefomgeving | Straatboom, in grote tuinen, bossen |
Behoort tot de | Olijffamilie |
Portaal ![]() |
De es (Fraxinus excelsior) is een een loofboom. De es komt van nature in Nederland en België voor. Het is een geslacht van bloeiende planten in de olijffamilie (Oleaceae). Het bevat 45-65 soorten meestal middelgrote tot grote bomen, meestal bladverliezend, hoewel een aantal subtropische soorten groenblijvend is. De es is wijdverbreid in een groot deel van Europa, Azië en Noord-Amerika.
De bladeren zijn tegenovergesteld (zelden in kransen van drie), en meestal geveerd samengesteld, hoewel eenvoudig bij een paar soorten. De zaden, in de volksmond bekend als "sleutels" of "helikopterzaden", zijn een soort fruit dat bekend staat als een zogeheten samara. Sommige Es-soorten zijn tweehuizig, met mannelijke en vrouwelijke bloemen op afzonderlijke planten, die bijvoorbeeld bevrucht moeten worden door bijen. Lijsterbessen hebben bladeren en knoppen die oppervlakkig lijken op die van echte es, maar die behoren tot het geslacht Sorbus in de rozenfamilie en is dus geen familie.
De es verliest zijn blad in de winter en kan 40 meter hoog worden. De bladeren hebben een groene kleur en kunnen onderverdeeld worden in 7 tot 13 kleinere blaadjes. De bladeren hebben een oneven aantal bladnerven De bladeren staan kruisgewijs tegenover elkaar. De es heeft zwarte knoppen de dicht op de tak liggen. De es bloeit echter al voordat deze bladeren krijgt.
Het hout van de es heeft een lichtbruine kleur en is sterk. Het hout wordt onder andere gebruikt voor het maken van gymtoestellen en voor het maken van stelen van gereedschap, zoals de steel van een schoffel.
Galerij
Soorten
- Smalbladige es (Fraxinus angustifolia)
- Gewone es (Fraxinus excelsior)
- Pluim-es (Fraxinus ornus)
- Mantsjoerijse es (Fraxinus mandshurica)