Brontekst bekijken van Grote Sprong Voorwaarts

{{Grote Sprong Voorwaarts}}
De '''Grote Sprong Voorwaarts''' was een project van de [[Chinese Communistische Partij]] in [[Volksrepubliek China|China]]. Het project duurde van 1958 tot en met 1961.

== Voorgeschiedenis ==

=== Keizerrijk China ===
[[Bestand:Flag of China (1889–1912).svg|links|miniatuur|Vlag van het keizerrijk]]
Eeuwenlang was China een keizerrijk, het [[Keizerrijk China]]. Daar kwam in 1912 een eind aan toen de laatste keizer van de troon werd gestoten. Hierna kwam een onrustige tijd, waarbij twee keer werd geprobeerd het keizerrijk te herstellen en er veel presidenten kwamen.

=== Burgeroorlog ===
[[Bestand:Mao Zedong 1959.jpg|links|miniatuur|229x229px|Mao Zedong]]
In 1928 kwam [[Chiang Kai-shek]] namens de [[Kwomintang]] (een politieke partij) aan de macht. Hij was een vrij sterke leider, maar hij had een grote tegenstander: de [[Communisme|communist]] [[Mao Zedong]]. De spanningen laaiden zo hoog op dat er een burgeroorlog kwam: de [[Chinese Burgeroorlog]]. In 1949 won Mao, en hij werd de nieuwe leider.

=== Mao Zedong aan de macht ===
Toen Mao aan de macht kwam, was China jarenlang gevormd door Chiang Kai-shek tot een nationalistische staat. Mao wilde China niet nationalistisch hebben, maar communistisch. Hij begon met een gematigd bewind en zocht toenadering tot [[Jozef Stalin|Stalins]] [[Sovjet-Unie]]. Hij moedigde zelfs even kritiek aan, met de [[Honderd Bloemencampagne]]. Maar de eerste jaren stonden ook in het teken van introductie van het communisme. Hiervoor had Mao twee campagnes bedacht: de [[Campagne voor de onderdrukking van contrarevolutionairen|campagne voor de onderdrukking van contrarevolutionairen]] en de [[Campagne tegen rechtse elementen|campagne tegen rechtse elementen]]. De eerste campagne was bedoeld om de tegenstanders van het bewind uit te schakelen, de tweede om mensen met [[Rechts (politiek)|rechtse]] politieke denkbeelden op te pakken (het communisme was namelijk extreem[[Links (politiek)|links]]). 

=== China als grootmacht ===
Na een tijdje begon Mao te dromen van een groot en machtig China. Het moest een van de grootste exporteurs van landbouw- en industrieproducten worden. Hij lanceerde hiervoor een plan, dat erop neerkwam dat China binnen vijf jaar een industriële grootmacht zou zijn.

== De campagne ==
Mao Zedong was al eens in de Sovjet-Unie geweest, en voor hem was dat de ideale communistische staat. Hij ontwierp dus een staat naar model van de SU, om te beginnen met effectievere landbouw.

=== Effectievere landbouw ===
Mao Zedong wist dat hij China alleen industrieel groot kon krijgen als hij de landbouw verbeterde. Daarom bracht hij technieken van de Sovjet-Unie naar China, zoals [[diepploegen]]. Het idee was dat de vruchtbare onderlaag hierdoor naar boven zou komen, maar in werkelijkheid werden ook de onvruchtbare lagen mee naar boven gehaald, waardoor de grond juist ''minder'' vruchtbaar werd. Hierdoor daalde de Chinese graanproductie. Een andere hervorming zijn de hieronder beschreven ''volkscommunes''.

==== ''Volkscommunes'' ====
Mao introduceerde ook de zogenoemde [[Volkscommune|volkscommunes]]. Dit waren samengevoegde boerderijen, waar het [[collectivisme]] een grote rol speelde. Mensen kregen geen loon meer voor hun werk, en er was geen persoonlijk bezit meer. Dit alles werd doorgevoerd om een zo effectief mogelijke communistische staat te krijgen. Deze volkscommunes waren ontworpen naar model van de Russische [[Sovchoos|sovchozen]] en [[Kolchoos|kolchozen]].  

=== Industrialisatie ===
Na de landbouwhervormingen stond industrialisatie op het programma. Er moest veel worden geproduceerd. Denk bijvoorbeeld aan voorwerpen van [[Ijzer (element)|ijzer]]. Er moest zowel [[Lichte industrie|lichte]] als [[Zware industrie|zware industrie]] komen. In de lichte industrie werden gebruiksvoorwerpen geproduceerd, zoals lepels, kleding en eten(sverpakkingen). In de zware industrie werden tractors en auto's geproduceerd, en andere grotere dingen.

=== Staalproductie ===
[[Bestand:Backyard furnace4.jpg|miniatuur|280x280px|Staalovens bij een volkscommune. ]]
In 1958 besloot Mao dat hij meer [[staal]] wilde maken. Overal verschenen kleine staalovens zoals in de afbeelding rechts. Hierin werd al het staal dat er maar te vinden was, zelfs afval, omgesmolten tot blokken staal. Iedere Chinees moest er aan meewerken, en het gevolg was dat mensen zo bezig waren met staal produceren dat ze geen tijd meer hadden voor de landbouw. Het gevolg laat zich raden: een enorme daling in de landbouwproductie.

=== Mussen ===
{{Zie hoofdartikel|Grote Mussencampagne}}
Mao besloot dat hij geen mussen wilde hebben, omdat ze een plaag zouden zijn. Ze zouden zorgen voor hongersnoden. 

== Gevolgen ==

=== Hongersnood ===
Het gevolg van al deze campagnes was een hongersnood, die 18-45 miljoen mensen het leven kostte. Reële schattingen zijn ongeveer 30 miljoen doden 

== Kritiek ==

=== CCP ===
De Chinese minister van Defensie [[Peng Dehuai]] waarschuwde Mao in 1959 dat het plan niet goed uit zou pakken, maar Mao luisterde niet en ontsloeg Peng. [[Lin Biao]] werd Pengs opvolger.

=== Aftreden ===
Mao zag zich genoodzaakt af te treden. Hij verspreidde de macht over drie personen, om een paar jaar later hard terug te komen met de [[Culturele Revolutie]]. 

== Andere campagnes ==
Mao heeft in totaal vier campagnes uitgevoerd, twee grote en twee kleinere. De Grote Sprong Voorwaarts was de eerste grote, de Culturele Revolutie vijf jaar later was de tweede grote.  

== Filmpjes ==
* [https://schooltv.nl/video/clipphanger-wie-was-mao-zedong/#q=Mao%20Zedong Wie was Mao Zedong? (NTR/Clipphanger)]
* [https://www.youtube.com/watch?v=-NF5Maufexo De Grote Sprong Voorwaarts (YouTube/JORTgeschiedenis)]

{{Navigatie campagnes van Mao Zedong}}
[[Categorie:Geschiedenis van China]]