Brontekst bekijken van Syrië

{{Werk}}
{{Syrië}}
'''Syrië''' (heet officieel de '''Arabische Republiek Syrië''') is een land in het [[continent]] [[Azië]]. De [[regio]] waar Syrië ligt wordt ook wel het [[Midden-Oosten]] genoemd. Het is een van de vier landen van de [[Levant]]. De hoofdstad is [[Damascus]]. Andere grote steden zijn onder andere [[Aleppo]] (de grootste stad van het land), [[Homs]], en de havenstad [[Latakia]]. Syrië grenst aan de [[Middellandse Zee]] in het [[West]]en. Aan de noordgrens van Syrië ligt [[Turkije]] en in het oosten en zuidoosten ligt [[Irak]]. De Staat [[Israël]] ligt aan het Zuidwesten van Syrië, evenals het koninkrijk [[Jordanië]]. De [[Eufraat]] doorkruist vanaf het noordwesten tot het zuidoosten Syrië. 

Het [[staatshoofd]] van Syrië is de [[president]], [[Bashar Al-Assad]]. Bashar Assad volgde in 2000 zijn vader [[Hafez Al-Assad]] op. Sinds de [[Arabische Lente]] is woedt er in Syrië een meervoudige [[burgeroorlog]]. Vanwege deze oorlog is Syrië geschorst van de [[Arabische Liga]] waar zij deel van uitmaakte. Volgens het vanuit Engeland opererende [[Syrisch Observatorium voor de Mensenrechten]] heeft de burgeroorlog al ruim 200.000 mensen het leven gekost. Het observatorium zegt ook dat 4 miljoen burgers het land zijn ontvlucht.

== Afkomst van de naam ==
[[Wetenschapper]]s en geleerden zijn het erover eens dat de naam "Syrië" afkomt van hoe de inwoners van Syrië in het verleden door de [[Griekenland|Grieken]] werden genoemd; Σύριοι, of Σύροι. Andere deskundigen menen dat de naam afkomstig is van "Syrion". De Sidoniërs gaven deze naam vroeger aan de berg [[Hermon]]. Weer andere geleerden beweren dat de naam is afgeleid van  Ἀσσυρία (vertaald: Assyrië), en Assyrië zou afkomen van [[koning]] "Assur". Een [[Geschiedenis|historisch]] bewijs duidt erop dat de naam Syrië afkomstig is van de "Assyriërs".

In de oudheid tot de [[Eerste Wereldoorlog]] gebruikte men de naam Syrië voor het hele strook grondgebied langs de Oostkust van de [[Middellandse Zee]]. Hierbij werd ook het huidige Libanon, Jordanië, Israël en Palestina gerekend.

== Geschiedenis van Syrië ==
[[Bestand:Palmyra-Tetrapylon.jpg|280px|thumb|De oudheid in [[Palmyra]]]]
Syrië is een oud land en omvatte in het verleden veel beschavingen. Onder meer de Amorieten, Hettieten, Assyriërs, Babyloniërs, en Arameeërs hebben gewoond in Syrië. De overblijfselen van de oude tijd zijn nog goed zichtbaar. In Syrië zijn grote [[stadion]]s te bezichtigen, evenals [[Museum|musea]] met eeuwenoude kunst. Hoewel veel van voorwerpen zijn verwoest door de burgeroorlog staat er zeker nog het één en ander overeind.

Syrië is in de loop der jaren door veel personen bestuurd. Achtereenvolgens hebben de [[Perzië|Perzische Achaemeniden]], [[Alexander de Grote]] en de [[Romeinse Rijk|Romeinen]] het voor het zeggen gehad in Syrië. In de zevende [[eeuw]] werd het grondgebied veroverd door de [[Arabier]]en en maakte het deel van van het omvangrijke [[Arabische Rijk]]. Toen de [[Omajjaden]] vanuit [[Damascus]] het land absoluut [[regering|regeerde]], speelde de islam een grote rol in Syrië. Het landsbestuur liet een grote [[moskee]] bouwen in Damascus; de [[Omajjadenmoskee]]. In 749 werden de Omajjaden verslagen door de [[Abbasiden]] en brokkelde de macht van de islam in Damascus af. Vooral vanuit [[Mesopotamië]] was nu het centrum van de islamitische macht.

In de elfde eeuw kwamen er wederom [[kapers aan de kust]]; dit keer veroverde de [[Seltsjoeken]] het Syrische grondgebied. Na de Seltsjoeken kregen de [[Mongolië|Mongolen]] (die zich ook tot de islam bekeerd hadden) het voor het zeggen in Syrië en nog later de [[Egypte]]naren. In de 16de eeuw viel Syrië onder het bewind van de machtige [[Ottomaanse Rijk|Ottomanen]]. Syrië zou deel uitmaken van het Ottomaanse Rijk tot de [[Eerste Wereldoorlog]] daar een eind aan maakte.

In de Eerste Wereldoorlog veroverden Franse en Engelse troepen het Syrische gebied. Ze werden daarbij gesteund door [[opstand]]elingen. Even was Syrië een [[onafhankelijk]] [[koninkrijk]], maar hier kwam een einde aan toen Frankrijk het land bezette. Onder Frans bewind werd een deel gebied afgestaan aan een nieuw land; [[Libanon]]. De [[koning]] van Syrië weigerde hiermee in te gaan en mobiliseerde zijn troepen. Het Syrische leger werd echter verslagen en Syrië moest vanaf toen de afspraken (Libanon onafhankelijk) wel naleven.

De Fransen zouden in Syrië blijven tot in [[1946]].

== Republiek ==
[[File:Un-syria.png|260px|left|thumb|Kaart van de republiek (engelstalig)]]
Nadat de Fransen in 1946 Syrië verlieten werd Syrië een onafhankelijke [[republiek]]. Aan een koninkrijk werd al lang niet meer gedacht. Syrië ontworstelde zich aan de Fransen en ging een eigen weg. Met de volle steun van de [[Sovjet-Unie]] zocht zij toenadering tot andere landen in de Arabische wereld. Van 1958 tot 1961 vormde Syrië een eenheid met Egypte. In 1961 werd een [[staatsgreep]] gepleegd en de nieuwe machthebbers beëindigden dit direct.

Een nieuwe staatsgreep gaf de absolute macht aan de [[Ba'ath Partij]]; een (politieke) partij. In 1967 nam Syrië onder het bewind van de Ba'ath deel aan de [[Zesdaagse Oorlog]]. Deze oorlog betekende een absolute nederlaag voor de Syrische troepen. Instabiel was het in Syrië, maar in 1971 zorgde [[couppleger]] Hafiz Al-Assad, de vader van de huidige president, voor politieke [[stabiel|stabiliteit]]. Als nieuw staatshoofd regeerde president Assad Syrië met een ijzeren vuist; volgens geleerden juist de manier waarop het land stabiel bleef. Syrië nam nadien nog deel aan een aantal oorlogen. Zij bemoeide zich met de [[Libanese Burgeroorlog]] en leverde militaire steun tijdens de [[Jom Kapoeroorlog]] in [[1971]].

Binnenlands waren er ook een aantal problemen. Op 2 februari 1982 speelde zich er wat gruwelijks af in [[Hama]], een Syrische stad. Het [[Moslimbroederschap]] - dat ook in Egypte actief was - hitste een menigte Syriërs op om te demonstreren tegen de regering. Het Moslimbroederschap was namelijk tegen de Ba'ath Partij. Het leger, onder bevel van Al-Assad, drukte de opstand wreed de kop in. Huizen van Syriërs werden vernield, mensen werden doodgeschoten en opstandelingen gearresteerd. Sindsdien durfde weinig Syriërs nog openlijk de regering-Assad af te keuren.

Na de dood van Hafiz Assad in 2000 werd hij opgevolgd door zijn zoon, Bashar Al-Assad. De grondwet schreef voor dat enkel een persoon die de Alawitische stroming van de islam aanhing president mocht worden. Er waren geen andere presidentskandidaten.

== Huidig==
=== Burgeroorlog ===
De [[Arabische Lente]] was een golf van opstanden die zich verspreidde over de hele Arabische wereld. Allerlei volken gingen de straat op om te demonstreren tegen hun regering. Ook in Syrië stroomden tegenstanders van president Assad samen. Tijdens een demonstratie werd er door het leger op vreedzaam demonstrerende burgers geschoten.

In Syrië ontaardde de Arabische Lente in een koude winter, want de regering-Assad liet zich niet zomaar afzetten. [[Rebel]]len en oppositie grepen naar de wapens om te vechten tegen het regeringsleger. Zij kreeg die wapens toegestopt van het [[Westen]], die genoeg had van president Assad. Het duurde niet lang of in Syrië woedde [[Syrische burgeroorlog|de Syrische Burgeroorlog]] tussen de rebellen en president Assad.

Door de bombardementen van president Assad en raketten van rebellen werden steden en dorpen van de kaart geveegd. Inmiddels zijn honderden mensen het land ontvlucht. Tientallen burgers zijn omgekomen.

=== Terrorisme ===
Door de [[chaos]] die er voornamelijk in het Oosten van het land heerste zag een terroristische organisatie uit het aangrenzende [[Irak]], [[Islamitische Staat]], zijn kans schoon. De organisatie pleegde bomaanslagen en veroverde een groot stuk land. Zij hebben er een [[kalifaat]] gesticht. Syrische burgers worden daar, als ze niet volgens de regels van I.S. leven, vermoord. Andere bevolkingsgroepen, zoals Westerse journalisten, christenen en Jezidi's, worden door I.S. vermoord.

Inmiddels wordt er door een bondgenootschap van 60 landen op IS gebombardeerd, wat inhoudt dat ook grote delen van het land worden verwoest.

== Staatsinrichting ==
[[File:Bashar al Assad.jpg|200px|thumb|President Assad]]
=== Grondwet ===
Volgens de Syrische [[grondwet]] is Syrië een seculiere staat. Dat houdt in dat het land niet bestuurd wordt op basis van de "regels" binnen een bepaalde [[godsdienst]]. Binnen de grondwet staat de [[vrijheid van meningsuiting]], [[mensenrechten]] en [[democratie]] centraal. Maar volgens mensenrechtenorganisaties is dat in de praktijk veelal anders. De meedogenloze [[Geheime Dienst]] zou burgers martelen die het niet eens zijn met de [[regering]] of zelfs doden.

=== Politiek ===
Binnen het parlement is de belangrijkste politieke partij de [[Arabische Socialistische Ba'ath Partij]], of kortweg Ba'ath Partij. Vooralsnog is het staatshoofd altijd ook het hoofd van de Ba'ath Partij geweest.

De regeringsleider van Syrië heet de [[minister-president]]. Hij is de voorzitter van het Syrische [[kabinet]]. Het kabinet houdt de [[wetgevende macht]] in handen en heeft in feite het directe bevel. Het [[staatshoofd]] is altijd de [[president]]. De president is commandant van het leger en bezit de [[uitvoerende macht]]. Sinds de jaren '70 heeft de familie Assad de onbetwiste presidentiële macht. De wet bepaald dat de president altijd een [[alawitisch]]e moslim moet zijn. Assad is een Alawiet, waardoor andere bevolkingsgroepen onder zijn bewind in vrijheid leven. Ook is er vrijheid van Godsdienst.

Sinds de burgeroorlog leidt Assad het regeringsleger en neemt deel aan de strijd tegen de opstandelingen. Hij krijgt daarbij hulp van [[Iran]] en [[Rusland]].

[[File:Syrian Army sniper.png|left|250px|thumb|Een Syrische soldaat schiet met een geweer]]
=== Strijdkrachten ===
De president van Syrië is ook [[opperbevelhebber]] van het Syrische leger. Dat betekent dat hij de hoogste officier is. Het Syrische leger kan elk moment ingezet worden en telt ongeveer 400.000 manschappen. Mannen in Syrië hebben dienstplicht, dat houdt in dat elke man vanaf achttien jaar het leger in moet. Sinds de burgeroorlog in Syrië zijn er veel militairen gesneuveld. De Geheime Dienst zoekt daarom ook heel Syrië af naar dienstplichtigen.

Het leger werkt zij aan zij met Iraanse strijders en de Libanese beweging [[Hezbollah]].

== Demografie ==
=== Talen ===
Arabisch is de officiële taal van Arabisch-Syrië. In het Noorden van Syrië, binnen de Koerdische gebieden, wordt veel Koerdisch gesproken. Syriërs die een goede opleiding hebben gehad spreken ook [[buitenland]]se talen, zoals [[Verenigd Koninkrijk|Engels]] en [[Frankrijk|Frans]]. Onder de Armeense bevolking in Syrië wordt ook wel Armeens gesproken.

=== Religie ===
De religie heeft altijd een belangrijke rol gespeeld in Syrië. Bijvoorbeeld, volgens de grondwet mag een staatshoofd enkel islamitisch zijn.

In Syrië hebben lange tijd burgers met verschillende religies vreedzaam naast elkaar gewoond. Het beleid van de regering-Assad schreef vrijheid van Godsdienst voor. Het overgrote gedeelte (80%) is islamitisch, terwijl 10% [[christen]] is. Vóór de stichting van de Israëlische staat heeft er ook een minderheid aan Joden gewoond op Syrisch grondgebied.

==== Stromingen ====
Het grootste gedeelte van de moslims in Syrië hangt de soennitische stroming aan. Dat is een manier van geloven binnen de islam. Een minderheid van de moslims zijn de alawieten, (ook noessairi's genoemd) (7% van de moslims) en de ismaëlieten (circa 1,5%). Er zijn ook druzen (circa 2%).

Binnen het christendom heeft Syrië altijd meer stromingen gekend. Zoals oosters-orthodoxen,de oriëntaals-orthodoxen en de oosters-katholieken, alswel als leden van het Grieks-orthodox patriarchaat van Antiochië, de Syrisch-orthodoxe Kerk, de Assyrische Kerk van het Oosten, de Armeens-apostolische Kerk, de Maronitische Kerk, de Melkitische Grieks-katholieke Kerk, de Armeens-katholieke Kerk, de Chaldeeuws-katholieke Kerk, de Syrisch-katholieke Kerk, rooms-katholieken en protestanten. Door veel mensen werd Syrië ook wel aangeduid als "de [[bakermat]] van het christendom".

In Syrië heeft ook een Joodse gemeenschap gewoond. Tijdens de [[Zesdaagse Oorlog]] zijn de spanningen tussen moslims en Joden hoog opgelopen. Tegelijkertijd vlogen enerzijds de soennieten en anderzijds alawieten, christenen en Druzen elkaar in de haren, omdat zij het niet eens met elkaar waren over het geloof. De "extreme" soennieten waren er daarnaast ook niet van gediend dat minderheden als christenen en Druzen trouwe aanhangers zijn van de regering-Assad. Het regime bood namelijk bescherming aan minderheden.

=== Bestuurlijke indeling ===
Syrië is onderverdeeld in 14 [[gouvernement (bestuur)|gouvernementen]]. Dat zijn een soort provincies die bestuurd worden door een gouverneur. De gouvernementen zijn weer verdeeld in 61 [[district]]en, die "in stukken zijn gehakt" in sub-districten.

{| class="wikitable-rood sortable"
|-
! Nummer !! Gouvernement !! Hoofdstad
|-
| 1 || [[Latakia (gouvernement)|Latakia]] || [[Latakia (stad)|Latakia]]
|-
| 2 || [[Idlib (gouvernement)|Idlib]] || [[Idlib (stad)|Idlib]]
|-
| 3 || [[Aleppo (gouvernement)|Aleppo]] || [[Aleppo (stad)|Aleppo]]
|-
| 4 || [[Ar-Raqqah (gouvernement)|Al-Raqqah]] || [[Ar-Raqqah]]
|-
| 5 || [[Al-Hasakah (gouvernement)|Al-Hasakah]] || [[Al-Hasakah (plaats)|Al-Hasakah]]
|-
| 6 || [[Tartous (gouvernement)|Tartus]] || [[Tartus]]
|-
| 7 || [[Hama (gouvernement)|Hama]] || [[Hama (stad)|Hama]]
|-
| 8 || [[Deir ez-Zor (gouvernement)|Deir ez-Zor]] || [[Deir ez-Zor]]
|-
| 9 || [[Homs (gouvernement)|Homs]] || [[Homs]]
|-
| 10 || [[Damascus]] || (hoofdstad)
|-
| 11 || [[Rif Dimashq]] || –
|-
| 12 || [[Quneitra (gouvernement)|Quneitra]] || [[Quneitra (stad)|Quneitra]]
|-
| 13 || [[Daraa (gouvernement)|Daraa]] || [[Daraa (stad)|Daraa]]
|-
| 14 || [[As-Suwayda (gouvernement)|Al-Suwayda]] || [[As-Suwayda (plaats)|As-Suwayda]]
|}

== Toerisme ==
Voordat in 2011 de burgeroorlog uitbrak was Syrië een populaire bestemming voor [[toerisme|toeristen]]. In Syrië waren namelijk vele  oude bouwwerken te bezichtigen. Zo waren er oude moskeeën, kapelletjes, steden en stadions. In Syrië waren musea met kunststukken van onschatbare waarde. Daarnaast werden er veel [[opgraving]]en in Syrië verricht.

De voorwerpen zijn door de oorlog grotendeels verwoest. 

Dit waren bekende bezienswaardigheden;

* De [[hoofdstad]] Damascus, mogelijk de oudste stad ter wereld.
* De stad [[Palmyra]], in het Arabisch bekend als Tadmur. In 2015 heroverd door het regeringsleger op I.S. Volgens de Syrische overheid was alles nog redelijk intact.
* De stad [[Bosra]].
* De stad Aleppo; in 2016 compleet verwoest. Aleppo is een belangrijke stad waar men om vecht.
* Andere steden en dorpen: [[Ar-Raqqah]], Hama, Homs, [[Izra']], Latakia, [[Ma'loula]], [[Saydnaya]].
* [[Kruisvaarder]]sburchten: [[Krak des Chevaliers]], [[Burcht van Al Marqab]], [[Kasteel van Saladin|Burcht van Saladin]], [[Chastel Blanc]], [[Tartous]].
* [[Moskee]]ën: [[Grote moskee van Damascus]], [[Grote moskee van Aleppo]], [[Saida Zeinabmoskee|Saida Zeinab moskee]].

=== Afbeeldingen ===
<gallery>
Bestand:Umayyad Great Mosque001.jpg|De Grote moskee van Damascus.
Bestand:Damascus-Bab Kisan.jpg|De Paulus-poort in Damascus. Volgens de overlevering is [[Paulus (apostel)|Paulus]] hier geweest.
Bestand:Palmyra-Tetrapylon.jpg|Palmyra
Bestand:Eggelin Tomb Tower Palmyra Syria.jpeg|Palmyra.
Bestand:Sy bosra divadlo hlediste.jpg|Het Romeinse theater van [[Bosra]].
Bestand:Aleppo castle2.jpg|Aleppo. Nu deels verwoest.
Bestand:Rusafa gate.jpg|[[Resafa]]; een eeuwenoude grenspost
</gallery>

== Bronnen ==
*Geschiedenisboek
*Engels- en Nederlandstalige Wikipedia.

{{Navigatie Arabische Liga}}
{{Navigatie landen Azië}}
[[Categorie:Midden-Oosten]]
[[Categorie:Landen van Azië]]

[[ca:Síria]]
[[en:Syria]]
[[es:Siria]]
[[fr:Syrie]]