Help mee! Maak een account en maak WikiKids beter!

Rhodium

Uit Wikikids
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Chemisch element
Rhodium powder pressed melted.jpg
Rhodium poeder, geperst en gesmolten
Naam Rhodium, van Rhodon (Grieks)
Latijn
Symbool Rh
Atoomnummer 45
Soort Overgangsmetaal
Kleur Zilverwit
Smeltpunt 1964 oC
Kookpunt 3695 oC
Portaal Portal.svg Scheikunde

Rhodium is een chemisch element met het symbool Rh en atoomnummer 45 in het Periodiek Systeem van de scheikunde. Het is een buitengewoon zeldzaam, zilverwit, hard, corrosiebestendig ("roestwerend") en een overgangsmetaal. Het is een edelmetaal en behoort tot de platina-groep. Het reageert nauwelijks met andere chemische elementen.

Rhodium komt van het Griekse rhodon (ῥόδον) wat "roos" betekent.

Voorkomen

Rhodium is een van de zeldzaamste elementen in de aardkorst. Rhodium wordt gevonden in platina- of nikkel-ertsen samen met de andere leden van de metalen uit de platinagroep.

De belangrijkste exporteur van rhodium is Zuid-Afrika (ongeveer 80% in 2010), gevolgd door Rusland. Omdat Rhodium zeldzaam is en als metaal moeilijk is te maken, heeft het een hoge marktprijs. Vaak hoger dan die van goud. Een groot deel van de wereldvoorraad rhodium wordt gehaald uit hergebruikte katalysatoren die zijn verkregen uit afgedankte voertuigen.

Rhodium is een splijtingsproduct van uranium-235.

Gebruikte splijtstof is daarom een ​​mogelijke bron van rhodium, maar de zogeheten extractie (het eruit halen) is moeilijk en duur.

Rhodium in erts of mineraal

Geschiedenis

Wollaston William Hyde Jackson

Het werd in 1803 ontdekt door William Hyde Wollaston in een platina-erts, en genoemd naar de roze kleur van een van zijn chloorverbindingen. Hij ontdekte het kort na zijn ontdekking van palladium. Hij gebruikte ruw platina-erts, vermoedelijk verkregen uit Zuid-Amerika. Na de ontdekking had het zeldzame element slechts kleine toepassingen; tegen de eeuwwisseling (1900) werden bijvoorbeeld zogeheten rhodiumhoudende thermokoppels gebruikt om temperaturen tot 1800 °C te meten. De introductie van de driewegkatalysator door Volvo in 1976 verhoogde de vraag naar rhodium.

Gebruik

Het belangrijkste gebruik van het element (ongeveer 80% van de wereldwijde rhodiumproductie) is als een van de katalysatoren in de driewegkatalysatoren in auto's. Dat is een apparaat dat giftige gassen en verontreinigingen in uitlaatgas van een verbrandingsmotor naar minder giftige stoffen omzet.

Omdat rhodium metaal goed bestand is tegen corrosie ("roesten") en de meeste agressieve chemicaliën, en vanwege zijn zeldzaamheid, wordt rhodium meestal gelegeerd met platina of palladium en toegepast in hoge temperatuur en corrosiebestendige coatings (afdeklaagjes). Witgoud is vaak bedekt met een dunne rhodiumlaag om het uiterlijk te verbeteren. Witgoud is meestal een legering die ongeveer 75% goud en ongeveer 25% nikkel en zink bevat.

In 1979 gaf het Guinness Book of World Records aan Paul McCartney een rhodium-plated grammofoonplaat voor zijn geschiedenis van best verkopende songwriter en opname kunstenaar ooit.

Biologie

Net als de andere edele metalen, heeft rhodium geen enkele biologische functie.

Op de werkplek kunnen mensen door inademing aan radioactief rhodium worden blootgesteld. Dat mag maar beperkt.

De in water oplosbare verbinding rodium(III)chloride is in beperkte mate onderzocht en mogelijk kanker-verwekkend.

Veiligheid

Toepassingen

Plaats in het periodiek systeem

Periodiek systeem
H He
Li Be B C N O F Ne
Na Mg Al Si P S Cl Ar
K Ca Sc Ti V Cr Mn Fe Co Ni Cu Zn Ga Ge As S e Br Kr
Rb Sr Y Zr Nb Mo Tc Ru Rh Pd Ag Cd In Sn Sb Te I Xe
Cs Ba * Hf Ta W Re Os Ir Pt Au Hg Tl Pb Bi Po At Rn
Fr Ra ** Rf Db Sg Bh Hs Mt Ds Rg Uub Uut Uuq Uup Uuh Uus Uuo
* La Ce Pr Nd Pm Sm Eu Gd Tb Dy Ho Er Tm Yb Lu
** Ac Th Pa U Np Pu Am Cm Bk Cf Es Fm Md No Lr
Afkomstig van Wikikids , de interactieve Nederlandstalige Internet-encyclopedie voor en door kinderen. "https://wikikids.nl/index.php?title=Rhodium&oldid=689892"