Litouwen

Uit Wikikids
Ga naar: navigatie, zoeken
Republiek Litouwen
Lietuvos Respublika

Flag of Lithuania.svg000 Coat of arms of Lithuania.svg EU-Lithuania.svg

Hoofdstad Vilnius
Aantal inwoners 2,854.235 (2016)
Oppervlakte 65.300 km²
Regeringsvorm parlementair stelsel
President Dalia Grybauskaitė
Premier Saulius Skvernelis
Taal Litouws (Lietuvių kalba)
Munteenheid Euro
Godsdienst Rooms-katholiek
Landcode LTU


Litouwen is het grootste en zuidelijkste land van de Baltische staten met een oppervlakte van 65.200 km² en van noord naar zuid ongeveer 260 km en van oost naar west 360. Het ligt in Europa. De hoofdstad van het land is Vilnius, dit is ook de grootste stad van het land. De officiële talen zijn Litouws, Pools en Russisch. Litouwen telt ongeveer 3 miljoen inwoners, de kustlijn is 99 km lang.

Geschiedenis

Toen de ijskap die over de Baltische landen vanuit Scandinavië naar het zuiden trok was gesmolten en de laatste ijstijd voorbij was, waagden zich voor het eerst mensen in het gebied wat nu Litouwen is. Vanaf 9000 voor Christus in de Steentijd zwierven jagers in deze streek. Ze kwamen uit het zuiden en westen van Europa. In de loop van de tijd droogden grote stukken grond op, waardoor het gebied aantrekkelijker werd voor andere volkeren, die uit Centraal Rusland kwamen. Vanaf 2000 voor Christus kwamen de bandkeramiekers uit het Midden-Oosten. Deze mensen werden zo genoemd omdat zij hun aardewerk versierden met lijnen en banden. Hoe ze zichzelf noemden weet nog niemand. Het waren boeren die voor langere tijd op een stuk grond zich vestigden. Ze verbouwden erwten, vlas, en oude graansoorten, zoals eenkoren, een soort tarwe. Ze hielden ook wat vee: varkens, geiten, schapen, en runderen. De overgang van de leefwijze van jagers en verzamelaars naar akkerbouwers ging heel geleidelijk maar met name de jagers leerden van de nieuwe volken.

Het goud van het noorden

Vanaf 500 voor Christus ontstond er een levendige handel in barnsteen. De barnsteen werd gevonden aan de Oostzeekust in Polen en aan de Baltische kusten. Het is geen steensoort, zoals je misschien uit de naam zou kunnen opmaken, maar een fossiel van hars, heel licht in gewicht en meer dan 40 miljoen jaar oud. Er werden en worden sieraden van gemaakt. Vanuit het Romeinse Rijk kwam veel vraag naar het zogenoemde 'goud van het noorden'. Barnsteen werd ook naar Griekenland en Egypte gebracht. De grote bloeitijd van de handel in barnsteen was de periode van 100 tot 500 na Christus.

Vanuit het zuiden begonnen Slavische volkeren het gebied binnen te dringen, maar deze kregen geen vaste Litouwse grond onder voeten. Gesteund door de Pruisen die in Polen woonden werden de Slaven weer verdreven. De mensen dit de streek Litouwen bewoonden waren handelaren, boeren en jagers. Rond 600 vielen de Vikingen deze streken binnen gelokt door de handel in barnsteen. De Vikingen dreven handel met Rusland en Oekraine en hun handelsroute liep langs de Daugava-rivier in Litouwen. Deze route was vooral in de achtste en negende eeuw erg belangrijk.

De Duitse Orde

In de elfde en twaalfde eeuw ondernamen de Russen vergeefse pogingen om Letland en Estland te veroveren. Wat zij achterlieten was de orthodoxe godsdienst. De Litouwse bevolking was destijds verdeeld in twee belangrijke stammen: de Žemaičiai in het westen en de Aukštaitiai in het oosten en zuidoosten van het huidige Litouwen. Een paar steden in deze streek, zoals hoofdsteden Riga en Tallinn, sloten zich aan bij het Hanzeverbond, een politiek machtig verbond met handelssteden in Duitsland, Nederland, Engeland en Scandinavië. Ondertussen begon ook de Duitse Orde zich steeds meer te roeren.

Maar aan het eind van de twaalfde eeuw was de Duitse Orde omgevormd tot een echte ridderorde met een vastomlijnd doel: de heidense Pruisen en Balten in Estland en Letland bekeren tot het christendom en hun gebieden veroveren. De orde werd hierbij gesteund door de paus en de keizer van Duitsland. Tegen het Russisch leger, onder leiding van Alexander Nevski, leden de ridders in 1242 een fikse nederlaag op het dichtgevroren Peipusmeer, het grote meer tussen Estland en Rusland. Ze trokken zich terug en vestigden hun hoofdzetel in 1309 in Malbork, Polen.

Litouwen, een Europese macht

In het midden van de dertiende eeuw slaagde de leider van Aukštaitiai graaf Mindaugas, er in om de Litouwse stammen te verenigen. Zodoende kon hij zich beter verdedigen tegen de Duitse Orde. Om te voorkomen dat deze in Litouwen een grote invloed zou krijgen, hij liet zich dopen en bekeerde zich. Maar in werkelijkheid bleven zowel Mindaugas als de bevolking heidens. In 1253 riep hij zichzelf uit tot de koning van Litouwen.

Onder zijn opvolger Gediminas werd Litouwen een belangrijke Europese macht met een multinationale en multiculturele samenleving. Delen van Rusland en het huidige Letland behoorden toen tot het vorstendom Litouwen. De bevolking bestonden onder meer uit Litouwers, Slaven, heidenen en orthodoxe christenen. De strijd was er volop tegen de Duitse orde. Door huwelijken van de Litouwse vorsten met Poolse prinsessen waren de betrekkingen tussen beide landen zeer nauw en in 1385 stichtten Litouwen en Polen een unie. Jogaila van Litouwen mocht vorst zijn, mits hij beloofde het volk te kerstenen. En zo werd Litouwen het laatste Europees land dat het heidendom afzwoer.

Geografie

De Litouwse stad Kaunas.

Litouwen grenst in het noorden aan Letland, in het oosten aan Wit-Rusland, in het zuiden aan Polen en in het zuidwesten aan de Oblast Kaliningrad van Rusland. In het westen grenst het land aan de Oostzee. Litouwen heeft 1747 km aan landsgrenzen. Litouwen heeft een kustlijn van 99 km. Het hoogste punt in Litouwen is de Aukštojas. De berg heeft een hoogte van 294 meter. Het grootste meer in Litouwen is het Kauno Marios.

Grote steden

Dit zijn de 5 grootste steden van Litouwen:

Naam district Inwoners (2008)
Vilnius Vilnius 565.000
Kaunas Kaunas 400.000
Klaipėda Klaipėda 205.000
Šiauliai Šiauliai 129.000
Panevėžys Panevėžys 116.000

Politiek

De districten van Litouwen.

Litouwen is een zogenoemde parlementaire democratie. De presedent van Litouwen heet Dalia Grybauskaitė. Ze is sinds 12 juli 2009 presedent. Het parlement heeft één kamers, het Seimas. De kamers heeft 141 leden. Om de 4 jaar zijn er verkiezingen over wie in de kamer mag zitten.

Bestuurlijke indeling

Litouwen bestaat uit 10 districten. Alle districten zijn vernoemd naar de hoofdstad van het district.

Bevolking

In 2001 had Litouwen 3,48 miljoen inwoners, maar in 2011 had Litouwen 2,98 miljoen inwoners. Er is dus een daling in het bevolkingsaantal. Dit komt omdat er veel mensen naar West-Europa verhuizen. In 2001 kwam 83,4 % van de bevolking uit Litouwen zelf. 6,7% kwam uit Polen en 6,3% kwam uit Rusland.

Taal

De enige officiële taal in Litouwen is Litouws. Meer dan 2.700.000 inwoners van Litouwen spreken de taal. Naast Litouws zijn er ook andere talen. Zo spreken 360.000 inwoners Pools, 344.000 inwoners spreken Russisch, 63.000 inwoners spreken Wit-Russisch, 45.000 inwoners spreken Oekraïens, 5.000 inwoners spreken Tartaars, 5.000 inwoners spreken Lets en 300 inwoners spreken Karamisch.

Fotogalerij

Externe link


Lidstaten van de Europese Unie Vlag van de Europese Unie
België · Bulgarije · Cyprus · Denemarken · Duitsland · Estland · Finland · Frankrijk · Griekenland · Hongarije · Ierland · Italië · Kroatië · Letland · Litouwen · Luxemburg · Malta · Nederland · Oostenrijk · Polen · Portugal · Roemenië · Slovenië · Slowakije · Spanje · Tsjechië · Verenigd Koninkrijk · Zweden

Kandidaat-lidstaten: Albanië · Macedonië · Montenegro · Servië · Turkije

Landen in Europa LocationEurope.png
Onafhankelijke gebieden: Albanië · Andorra · Armenië · Azerbeidzjan · België · Bosnië en Herzegovina · Bulgarije · Cyprus · Denemarken · Duitsland · Estland · Finland · Frankrijk · Georgië · Griekenland · Hongarije · IJsland · Ierland · Italië · Kosovo · Kroatië · Letland · Liechtenstein · Litouwen · Luxemburg · Macedonië · Malta · Moldavië · Monaco · Montenegro · Nederland · Noorwegen · Oekraïne · Oostenrijk · Polen · Portugal · Roemenië · Rusland · San Marino · Servië · Slovenië · Slowakije · Spanje · Tsjechië · Turkije · Vaticaanstad · Verenigd Koninkrijk (Engeland · Schotland · Wales · Noord-Ierland) · Wit-Rusland · Zweden · Zwitserland

Andere gebieden: Ålandseilanden · Faeröer · Gibraltar · Guernsey · Jan Mayen · Jersey · Man · Spitsbergen

Afkomstig van Wikikids , de interactieve Nederlandstalige Internet-encyclopedie voor en door kinderen. "https://wikikids.nl/index.php?title=Litouwen&oldid=486078"