Bronstijd

Uit Wikikids
Ga naar: navigatie, zoeken
Tijdbalk van de prehistorie in Nederland

De bronstijd is een onderdeel van de prehistorie. De bronstijd is vernoemd naar het metaal brons. Het is de periode waarin voor het eerst veel bronzen voorwerpen worden gebruikt. De bronstijd begon in midden-Europa, omdat het brons daar als eerste werd gevonden. In midden-Europa duurde de bronstijd van 3000 v.C. tot 750 v.C. Het duurde een aantal jaar voordat er in Nederland bronzen voorwerpen werden gebruikt. De bronstijd in Nederland duurde van 2000 v.C. tot 800 v.C. In sommige delen van Europa zat er voor de bronstijd ook nog de kopertijd, maar in wat nu Nederland heet, is er nooit een kopertijd geweest.

In de bronstijd was vuursteen nog steeds een belangrijk materiaal, omdat brons kostbaar was. Brons maak je door twee metalen samen te smelten (legering), meestal een combinatie van veel koper en een beetje tin. Koper en tin kan je in onze streken niet in de bodem vinden. Om aan bronzen voorwerpen te komen, moesten mensen ruilen met handelaren uit Engeland, midden-Europa en zuid-Europa. In ruil voor bronzen voorwerpen gaven de mensen hen kennis, voedsel en kleding. Bronssmeden in onze streken konden wel oude bronzen voorwerpen omsmelten tot nieuwe messen, ketels, wapens en sieraden.

Bronzen voorwerpen werden gemaakt door de vorm van een voorwerp uit te houwen in steen. Op de stenen vorm werd er een waslaag aangebracht en daarna werd er brons ingegoten. Nadat het brons hard was, werd de stenen vorm kapotgeslagen en dan had je een bronzen voorwerp. Het was veel werk om een bronzen voorwerp te maken. De bronssmeden waren dan ook hele belangrijke personen in de samenleving.

Wonen

Boerderij uit de bronstijd

De mensen in de bronstijd woonden in boerderijen. Meerdere boerderijen vormden samen een dorp. De boerderijen werden gemaakt van hout. Het dak werd bedekt met gevlochten takken en de muren werden bedekt met riet. Een boerderij was ongeveer 10 meter lang en vijf meter breed. Na ongeveer 25 jaar was een boerderij versleten. Hij werd dan afgebroken en het hele dorp hielp mee met het bouwen van een nieuwe boerderij.

Eten

Voordat de bronstijd begon, leefden de mensen vooral van de jacht op dieren. De mensen in de bronstijd leefden vooral van de landbouw. Op de akkers verbouwden ze verschillende soorten graan, bijvoorbeeld gerst en gierst. Naast landbouw verzamelden de mensen ook vruchten, zoals frambozen, bramen, appels, kersen. Ze aten ook eikels, linzen, lijnzaad en maanzaad. Hier zitten olie en vetten in en daarom is het heel voedzaam. Er werd gekookt in potten van klei.

Vlakbij het dorp hielden de mensen wel koeien, geiten, varkens en schapen, maar deze dieren werden niet zomaar geslacht. Van de koeien en geiten kwam melk. Van schapenwol konden de mensen kleren maken. Pas als de dieren doodgingen, werd hun vlees opgegeten. De huiden van de dieren werden gebruikt als kleding of in de boerderij. Van de botten werden gereedschappen gemaakt.

Gereedschappen

Dit is een sikkel

De bronssmeden maakten allerlei voorwerpen van brons. De meesten daarvan werden gebruikt op het land. Bijvoorbeeld de sikkel, deze werd gebruikt om het graan te oogsten. De bronssmid maakte ook maalstenen. Daarmee werd het graan gemalen. Daarnaast kon hij een bronzen bijl maken met een houten handvat. Die werd gebruikt om bomen te kappen, zodat de mensen op de plek van het bos akkers konden aanleggen. Van brons werden ook zwaarden en dolken gemaakt, die gebruikt konden worden in gevechten of om dieren te slachten.

In het begin van de bronstijd was brons nog schaars, maar aan het eind van de bronstijd was er veel brons. Toen werden er ook sieraden van brons gemaakt.

Na de dood

Dit is een voorbeeld van een paalkrans op een grafheuvel
Voordat de bronstijd begon, bestonden er al hunebedden. Deze werden gebruikt als graf. Vanaf 1800 v.C. werden de mensen niet meer in hunebedden begraven, maar in grafheuvels. Dit is een heuvel waar je naar binnen kan lopen, en daarbinnen lagen de overleden mensen. De binnenkant van een grafheuvel is ongeveer 10 meter breed. Bovenop de grafheuvel stonden paalkransen, en om de grafheuvel heen lag een sloot. Rond 1200 v.C. werden de mensen niet meer begraven in grafheuvels. Vanaf toen werden de overleden mensen verbrand en in een urn begraven in een veld: een urnenveld.

Archeologen hebben bij verschillende graven grafgiften gevonden. Dit zijn voorwerpen die samen met de overleden persoon werd begraven. Waarom de mensen grafgiften meegaven, weten we niet. Het kan zijn dat de mensen geloofden in goden of geesten, en de grafgiften meegaven als een soort offer.

Einde van de bronstijd

Rond 800 v.C. werd er ijzer in de Nederlandse grond gevonden. Dat betekent dat toen de bronstijd eindigde, en de ijzertijd begon.

Links

Afkomstig van Wikikids , de interactieve Nederlandstalige Internet-encyclopedie voor en door kinderen. "https://wikikids.nl/index.php?title=Bronstijd&oldid=512456"